سگ (فقه): دیه سگ

بنابر قول مشهور، دیه سگ شکاری چهل درهم است. برخى قدما دیه یاد شده را به سگ سلوقی اختصاص داده‌اند؛ لیکن برخى، مراد قدما از سگ سلوقى را همان سگ شکارى دانسته‌اند. از برخى قدما نقل شده که دیه سگ شکارى قیمت آن است، به شرط آنکه از چهل درهم بیشتر نباشد. بعضى گفته‌اند: مراد از سگ شکارى نوعى خاص از سگ است که استعداد شکار کردن و آموزش دیدن براى این منظور را دارد، نه سگى که بالفعل براى شکار آموزش دیده باشد. لیکن در مقابل، برخى دیگر قائل‌اند: مراد از سگ شکارى، سگ آموزش دیده جهت شکار است و سگى که استعداد شکار کردن- هرچند با آموزش دیدن- دارد، اما هنوز آموزش ندیده، ملحق به آن نیست. ۸. ۱ - دیه سگ گله در اینکه دیه سگ گله یک گوسفند نر است یا بیست درهم و یا بهاى خود سگ، اختلاف است. قول دوم، منسوب به مشهور است. ۸. ۲ - دیه سگ نگهبان دیه سگ نگهبان باغ بنابر قول مشهور بیست درهم است. برخى دیه آن را قیمتش دانسته‌اند. ۸. ۳ - دیه سگ مزرعه دیه سگ مزرعه بنابر قول مشهور، یک پیمانه ( قفیز ) گندم است. برخى دیه آن را قیمت خود سگ دانسته‌اند. ۸. ۴ - دیه دیگر سگها بنابر قول مشهور، جز سگهاى یاد شده‌ براى دیگر سگها ارزش و قیمتى نیست؛ در نتیجه دیه‌اى نخواهند داشت. برخى قدما دیه آنها را یک زنبیل خاک ذکر کرده‌اند. ۸. ۵ - دیه غصب و کشتن سگ برخى گفته‌اند: دیه سگ در موارد ثبوت، در ازاى صِرف کشتن سگ است. بنابر این، چنانچه کسى یکى از سگهاى یاد شده را غصب کند و سپس آن را بکشد، ضامن بیشترین مقدار از دیه و قیمت سگ است. برخى گفته‌اند: چنانچه غاصب سگ را بکشد، ضامن بالاترین مبلغ از دیه و قیمت است و اگر سگ نزد غاصب تلف شود، او تنها ضامن قیمت آن خواهد بود؛ بیشتر از مقدار دیه باشد یا کمتر. برخى، غاصب را همچون غیر غاصب، تنها ضامن دیه دانسته‌اند. منبع: مفاتیح الشرائع، ج۲، ص۱۶۰ · النهایة، ص۷۸۰ · منتهی المطلب، ج۲، ص۱۰۰۹ · مختلف الشیعة، ج۹، ص۴۲۳-۴۲۴ · مجمع الفائدة، ج۱۴، ص۳۵۰ · جواهر الکلام، ج۴۳، ص۳۹۸ · جواهر الکلام، ج۴۳، ص۳۹۳-۳۹۷ · جواهر الکلام، ج۴۳، ص۳۹۷ · جواهر الکلام، ج۴۳، ص۳۹۸-۳۹۹