سیر تحول فقه اجتهادی: پیامدهای شیوه اخباری فقه در مقام استنباط

۱. انسداد باب اجتهاد ، که در دل فقه مانند چشمه جوشان قرار دارد، و امام رضا (ع) بر آن تأکید داشته، فرموده است:علینا القاء الاصول وعلیکم التفریع و نیز امام صادق فرمود:علینا ان نلقی علیکم الاصول وعلیکم ان تفرعوا. ۲. بی پاسخ ماندن بسیاری از رویدادهای جدید در ابعاد گوناگون جامعه اقتصادی، اجتماعی، حقوقی، قضائی، کیفری، پزشکی، هنری، اداری، سیاسی، روابط بین المللی و حکومتی که دارای نص بالخصوص نمی‌باشد. ۳. رایج شدن جمود فکری و ظاهرگرائی و سطحی نگری و تعصب‌های نابه جا و نامعقول. ۴. بسته شدن باب نوآوری و نوپردازی بر اساس اجتهاد. ۵. قرار گرفتن فقاهت اجتهادی در مسیر فقاهت تقلیدی و جهت گیری دید فقیه از آراء و نظرات دیگران در مقام استنباط که چنین استنباطی ارزش شرعی ندارد زیرا استنباطی از ارزش شرعی برخوردار است که دید مجتهد از راه ادله معتبر شرعی در مقام استنباط جهت گرفته باشد. ۶. نقش نداشتن عقل در موارد استنباطی برای بدست آوردن ملاک و مناط حکم موضوع در نصوص با این‌که می‌توان در بسیاری از موارد در غیر مسائل عبادی از تنقیح مناط، تحقیق مناط، تخریج مناط آن را به دست آورد. ۷. منبع: وسایل، ج۲۷، ص۶۱