شبهات: درجات مسلمین در پرهیز از حرام

مسلمین در پرهیزکردن از حرام درجات مختلفی دارند: درجه‌ اول: پرهیز عدالت‌پیشگان است. در این مرحله، از هر چیزی که فتوای فقها آن‌را حرام می‌داند باید پرهیز کرد. درجه‌ دوم: پرهیز صالحان و نیک‌ مردان است که اجتناب از موارد شبهه است. یعنی پرهیز از چیزهائی که احتمال حرمت دارد، هر چند که از نظر مراجع عظام، حرام نباشد. درجه‌ سوم: پرهیز تقواپیشگان است و آن اجتناب از مواردی است که بیم آن می‌رود که انجام آن به حرام یا شبهه ، منجر شود. درجه‌ چهارم: ورع صدیقان است و آن روی‌گردانی از غیر خدا و توجه کامل به او است. منبع: جامع‌ السعادات (علم اخلاق اسلامی)، ج۲، ص۱۸۶ · کنزالفوائد، ج۱، ص۳۵۱، قم، انتشارات دارالذخائر، ۱۴۱۰ق، اول