دکترین
شرایط مفسر: آگاهی و اعتقاد به جهان بینی قرآن
بیانات قرآن مجید ، بر اساس مبانی خاص و منطبق با جهان بینی واقع گرایانه ارائه شده است و معارف آن بر مبانی مزبور مبتنی بوده و با آن هماهنگ است. در واقع، آن مبانی مانند روح واحدی در پیکره معارف قرآن حضور و ظهور دارد. از این رو، کسی که از آن مبانی آگاه نباشد، در فهم این معارف و انتقال از الفاظ آیات کریمه به آنها دچار خطا خواهد شد. همچنین عدم ایمان به این اصول، فهم دقیق و انتقال به ظرایف و ریزه کاریهای مفاهیم قرآن را با مشکل مواجه میکند.
این مشکل به ویژه در مواردی رخ میدهد که قرآن مجید به بیان جنبههای رفتاری پیامبران و مؤمنان و توصیف و تحلیل آن میپردازد. اگر ما میتوانیم درک کنیم که دادخواهی و سخنان پرخاشگرانه یک انسان ستم دیده چه معنایی دارد، برای آن است که خود نیز در شرایطی به نحوی مورد ستم واقع شدهایم. همان گونه که فهم رفتار یک فرد، منوط به یافتن آن حالت در خویشتن است، در فهم توصیف آن رفتارها و حالتها نیز، اعتقاد صحیح و ایمان به آن مبانی (که این رفتارها و حالتهای نقل شده برخاسته از آن است) بدون شک مؤثر است.
بر همین اساس، جمعی از پژوهشگران علوم قرآنی و مفسران نیز بر این نکته تأکید کردهاند که مفسر باید از ایمان و اعتقاد صحیح برخوردار باشد. ضرورت این شرط، از روایت ذیل به خوبی هویداست: «انما القرآن امثال لقوم یعلمون دون غیرهم و لقوم یتلونه حق تلاوته و هم الذین یومنون به و یعرفونه واما غیرهم فما اشد اشکاله علیهم؛ همانا قرآن توصیفهایی است برای اهل معرفت و نه دیگران؛ (یعنی) برای آنان که قرآن را چنان که شایسته است، تلاوت میکنند و آنان کسانی هستند که بدان ایمان دارند و کاملا آن را میشناسند، ولی کسانی که چنین نیستند، فهم قرآن بر آنان بسیار مشکل است».
منبع: بحار الانوار، ج۹۲، ص۱۰۰
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
