شناخت دعوای مستقیم

مهارت و ابتکار حقوقدانان در زمینه یافتن شیوه های جدید دعاوی مسئولیت مدنی در قالب عناوین تازه جبران خسارت زیان دیده را تسهیل نموده است. در ابتدا ب. ت. ب. ماهیت و میزان آن اصولاً امکان تحقق این قبیل دعاوی تصور نمی شد.۷۷۸ اصطلاح دعوای مستقیم یادگار دورانی است که نویسندگان حقوقی بین حق و دعوا تفاوت نمی گذاردند و آن دو را چهره های گوناگون یک حقیقت می پنداشتند. مظهر اعمال حق طلبکار، تنها امکان اقامه دعوا بر مدیون خود نیست و باید آن را در وجود حقی جستجو کرد که طلبکار به گونه ای مستقیم بر آنها دست یافته است. قید مستقیم» نیز نشانه آن است که موضوع حق بدون انتقال به دارایی مدیون بلاواسطه یکسره به دارایی طلبکار می رود... پس در تعریف دعوای مستقیم باید گفت: حقی است که طلبکار بی واسطه بر مدیون بدهکار خود پیدا می کند. بنابراین در این دعوا شخصی که از دیگری طلبکار است، می تواند علیه بدهکار او طرح دعوا کند و اعمال حق خ. ر. ب. صورت مستقیم درخواست نماید. ویژگی های این دعوا که مصداق بارز آن دعوای زبان دیده علیه بیمه گر - مورد نظر ما قرار خواهد گرفت بدین شرح م. ب.. خ. د. ا. دعوا حق را به سود و به نام خود اعمال می کند چنانکه گویی خود از خوانده دعوا طلبکار است. برای مثال در فرضی که مالک اتومبیل خسارت دیده به بیمه گر مسئول رجوع می کند سخن او این نیست که حق بیمه گذار را به دلیل وقوع حادثه از او می گیرد. او حق خویشتن را مطالبه میکند و بیمه گر را محل جبران زیان و مدیون به آن می بیند.