شناسایی شرکت تعاونی و تبیین اهمیت آن — حداقل اعضای شرکت تعاونی مطابق ماده ۱

افزون بر شرکتهای تعاونی تولید و تعاونی مصرف که در موارد یاد شده شناسایی شده است، گونه دیگر از شرکت تعاونی شرکت تعاونی مصرف است که مطابق قانون شرکتهای تعاونی از گردهم آیی عده ای برای اندوختن اعتبار لازم تشکیل می گردد. اعضا در پرتو تعاون و همکاری به دنبال یافتن شرایطی برای بهره مندی از تسهیلات در قالب وام و عتبار هستند. ماده ۱ قانون شرکتهای تعاونی مصوب ۱۳۳۴ به نحو مطلوب این نوع شرکت را تعریف نموده است. با این وصف اساسنامه شرکت می تواند موضوع فعالیت آن را مقید و محدود سازد. ۲- ماده ۱ قانون شرکت های تعاونی مصوب ۱۳۳۴: شرکت تعاونی شرکتی است که برای مدت نامحدود بمنظور رفع احتیاجات مشترک شرکاء و بهبود وضع مادی و اجتماعی آنان برای یک یا چند منظور ذیل تشکیل می شود : انجام خدمات عمومی و هرگونه فعالیت مربوط به تولید محصولات کشاورزی و صنعتی، تهیه و طبقه بندی، نگاهداری، تبدیل و فروش محصولات مزبور، تهیه و توزیع هر نوع کالا و لوازم مورد نیاز زندگی و حرفه ای آنان، تحصیل وام و اعتبار برای شرکاه، اقدام به عملیات ساختمانی و ایجاد مسکن بیمه محصولات و حیوانات، قبولی نمایندگی مؤسسات و کارخانجات وابسته به فعالیتهای مذکور در فوق، خرید سهم الشرکه شرکتهای مشابه و امثال منظورهای مذکوره. امروزه بر اساس الگویی که شورای عالی تعاون در نظر گرفته، شرکت های تعاونی به صورت شرکت های سهامی شکل گرفته و اساسنامه این شرکتها منطبق با شرایط این نوع شرکتها م. ب.. ماده ۱۹۳ ق.ت هم بر این مبنا مقرر می دارد شرکت تعاونی اعم از تولید یا مصرف ممکن است مطابق اصول شرکت سهامی یا برطبق مقررات مخصوصی که با تراضی شرکاء ترتیب داده شده باشد تشکیل بشود ولی در هر حال مفاد مواد ۳۲ و ۳۳ لازم الرعایه است. حداقل اعضای شرکت تعاونی مطابق ماده ۱ قانون شرکتهای تعاونی هفت نفر م. ب.. اما در عمل شمار زیادتری به هنگام برپایی شرکت در آن عضو می شوند. هر یک از اعضا با هر میزان سرمایه دارای یک رای است. بر اساس ماده ۲ قانون مزبور شمار افراد عضو و میزان سرمایه شرکت ثابت و محدود نیست و به همین جهت بهای سهام باید نقد، پرداخت شود بند ۴ ماده ۵۰ قانون شرکتهای تعاونی ورود و خروج اعضا در شرکت اصولا آزاد است. مگر آنکه خروج موجب وقفه و خلل در فعالیت های تعاونی شود. از سویی چون دارایی و درآمد شرکت قابل توزیع بین اعضا نیست، بهای سهام شرکا به هنگام مطالبه از بهای اسمی تجاوز نمی کند. این توازن در صورت عدم تثبیت سرمایه پرداخت شده کاهش می یابد. شرکت های تعاونی در آمیزش توانمندی و دارایی اعضا از یک سنخ و حرفه و رفع نیازهای مهم ایشان در بخشهای چون مسکن تولید مصرف نقش ارزنده ای ایفا می کنند. بر پایی چنین سازمانی موجب کنار رفتن دلالها و واسطه ها و پیوند مستقیم متقاضی و توزیع کننده فروشنده و مصرف کننده سازمان دولتی عرضه کننده خدمت و امتیاز با مخاطب ... می شود. در نتیجه محصول یا خدمت با نرخ پایین تر و مناسب تر در اختیار متقاضی قرار می گیرد. وانگهی تشریفات زاید و دیوان سالاری اداری در این رابطه برطرف می گردد.