شهرهای مقدس شیعه: در ایران

منظور از شهرهای مقدس شیعه، شهرهایی است که به نوعی وابسته به پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) و اهل‌بیت آن حضرت می‌باشد، که از آن شهرها، شهرهایی در ایران است، ازجمله: ۴. ۱ - خراسان دین مقدس اسلام بنابر قول مشهور در سال سی و یک هجری وارد خراسان شد و تا پایان خلافت عثمان مسلمانان بر شهرهای خراسان مسلط بودند که بعد از مرگ عثمان، حضرت علی (علیه‌السّلام) با فرستادن دو حاکم عادل و پرهیزگار نخستین بذر تشیع را در این منطقه می‌کارد. بعد از شهادت علی (علیه‌السّلام) خراسان به یکی از قطب‌های فعالیت بر علیه نژادپرستان اموی تبدیل شد و نهایتاً هم توسط شورشیانی از همین منطقه امویان سقوط کردند و با به حکومت رسیدن عباسیان، ‌خراسان همچنان برای بنی‌عباس هم مشکل‌ساز شد. از این رو در سال ۱۹۲ ه‌. در کتاب‌های قدیم از این شهر به عنوان مشهد طوس و هم مشهد رضا نام برده شده و سرانجام کلمه طوس و رضا هم در محاورات و کتابت حذف شده و به ‌نام مشهد معروف گردید. این شهر مقدس در طول تاریخ همواره محل تردد و مرکز عالمان و عارفان و عاشقان حقیقت بوده و در قرون و اعصار جایگاه عباد و زهاد بوده است. در طول دوازده قرن این مکان مبارک فراز و نشیب‌هایی داشته است، زمانی در آبادی و نعمت و رفاه به سر برده و گاهی در اثر تعصبات و کج‌ فکری‌ها ویران شده است، آری صحنه‌سازان و جباران رفتند ولی انوار درخشان امام رضا (علیه‌السّلام) همچنان می‌درخشد و پیوسته‌ حرم پاکش توسعه پیدا می‌کند و بر جلال و شکوهش افزوده می‌گردد. شهر مشهد امروزه به عنوان یکی از مراکز مهم و مقدس شیعه در تمام دنیا شناخته شده است و قلب میلیون‌ها انسان عاشق به عشق رضای آل محمد (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) می‌تپد و این شهر همچون نگینی در سرزمین ایران بر قلب‌های شیعیان حکومت می‌کند و هر ساله میلیون‌ها زائر عاشق را در خود جای می‌دهد. و به یکی از مراکز مهم علمی و عقیدتی جهان تشیع تبدیل شده است. ۴. ۲ - شهر مقدس قم در مورد تعیین زمان تاسیس شهر قم بین سیره نویسان اختلاف است. این شهر همواره مامن و پناهگاه علویان و شیعیان بود که در پایان قرن دوم هجری، قدوم بانوی بزرگوار اسلام حضرت معصومه (سلام‌الله‌علیها) نقطه عطفی در تاریخ این شهر محسوب می‌شود. چون از همان زمان این شهر از نظر فرهنگی، جغرافیایی و مذهبی سیر صعودی داشته و امروزه به یک استان و کلان‌شهر تبدیل شده است. استان قم با وسعتی معادل ۱۴۶۳۱ کیلومتر مربع در مرکز کشور ایران واقع شده است. از نظر جغرافیای طبیعی، این استان در قلمرو کویر مرکزی ایران واقع شده است و از نظر آب و هوا اقلیم نیمه بیابانی دارد. از نظر فرهنگی استان و شهر قم از شهرهای مهم دینی و مذهبی و زیارتی ایران و شیعیان جهان است. جریان فرهنگی دینی مذهبی، شهر قم را به یکی از بزرگترین مراکز آموزش علوم دینی و آئین‌های مذهبی تبدیل کرده. که در دهه‌های اخیر نقش بسیار ممتازی در فرآیند تحولات دینی، مذهبی، سیاسی و اجتماعی دنیا ایفا کرده است. در این شهر مراسم اعیاد و سوگواری‌های دینی و مذهبی با شکوه فراوانی برگزار می‌شود. آری شهر قم نمونه ممتازی از نظام دینی و مذهبی مردم شیعه ایران است و وجود مزار شریف حضرت معصومه (سلام‌الله‌علیها) و صدها امام‌زاده و علماء و مراجع و مساجد مقدس و مدارس علمیه و وجود پر برکت مراجع عظام تقلید، این شهر را به یکی از شهرهای مقدس تشیع تبدیل کرده است. منبع: تاریخ طبری، ج۱۱، ‌ص۱۰۳ · برگرفته از تاریخ آستان قدس رضوی، ج۱، ص۱۲ الی ۶۰ · تاریخ یعقوبی، ج۱، ص۴۴