دکترین
شواهد پاکی ذاتی انسان: جمع بندی
مشکل اصلی در آیه شریفه (انما المشرکون نجس) معنای کلمه نجس بود و تاکنون، تمام سعی برای حل این مشکل بوده است و از سه راه برای حل این مشکل تلاش شد:
۱. موارد استعمال این عبارت در احادیث ائمه (ع).
۲. موارد استعمال کلمه نجس در احادیث و اقوال مربوط به صدر اسلام.
۳. معنای کلمه نجس با استفاده از قول لغویان و مفسران. راه نخست، ما را به جایی نرساند؛ زیرا در کلمات ائمه اطهار (ع) به این آیه استشهاد نشده بود. راه دوم و سوم، بر نجاست به معنای پلیدی، خبث باطنی و پلیدی معنوی دلالت داشت و دلالتی بر نجاست فقهی نداشت. همان گونه که دلالتی هم بر طهارت آنان نداشت. پس برای نجاست، یا طهارت آنان، باید سراغ ادلّه دیگر رفت، مثلاً کسانی که به نجاست نظر دارند، باید به روایات و اجماع تمسک بجویند، همان گونه آنان که به طهارت نظر دارند، باید به قاعده طهارت و آیه تکریم بنی آدم و روایات استدلال و تمسک بجویند.
با این اوصاف که توضیح داده شد، جایی برای کلام ابنحزم باقی نمیماند که مینویسد: وَلا عَجَب فی الدنیا اعجب ممن یقول فیمن نص الله تعالی انهم نجسٌ انهم طاهرون. چون ثابت کردیم که آیه نه نص است و نه ظاهر و هر دو طرف اختلاف، باید در پی دلیلهای دیگری باشند و نمیخواهیم از این آیه طهارت مشرکان را ثابت کنیم تا موجب شگفتی ابنحزم گردد، بلکه معتقدان به طهارت، میگویند این آیه دلالت بر نجاست مشرکان نمیکند، اگر دلیل دیگری بر نجاست آنان یافت شد که به آن دلیل مشرکان را نجس میدانیم و اگر دلیلی یافت نشد، این اصالةالطهاره و قاعده طهارت است که طهارت مشرکان را بیان میکند، نه آیه (انما المشرکون نجس.) پس، نجاست مشرکان از آیه ثابت نشد، تا بحث شود که آیا مشرک شامل اهل کتاب هم هست یا نه و آیا شامل صغیر هم میشود یا نه.
و اگر دلیل دیگری بر نجاست طایفهای از انسانها قائم شد، باید لسان همان دلیل را بررسی کرد. مثلا اگر روایتی نجاست را رساند، آن گاه باید موضوع آن نجس را معین کرد و اگر اجماع نجاست را ثابت کرد، باید جایگاه اجماع را معین کرد.
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
