در مورد اخذ به شفعه هم گفتنی است که به تصریح قانون مدنی خاص غیر منقول و به تبع آن بدون تردید مشمول مقررات حقوق ثبت املاک است. در ماده ۸۰۸ قانون مدنی می خوانیم هر گاه مال غیر منقول قابل تقسیمی بین دو نفر مشترک باشد و یکی از دو شریک حصه خ. ر. ب. قصد بیع به شخص ثالثی منتقل کند، شریک دیگر حق دارد قیمتی را که مشتری داده است به او بدهد و حصه مبیعه را تملک کند. این حق را حق شفعه و صاحب آن را شفیع می گویند و بر اساس بخش اول ماده ۸۱۰ همان قانون اگر ملکو دو نفر در ممر یا مجری مشترک باشد و یکی از آنها ملک خود را با ممر و مجری بفروشد دیگری حق شفعه دارد اگر چه در خود ملک مشاعاً شریک نباشد ...
اما آنچه در دو ماده مذکور آمده است راجع به مرحله ایجاد حق شفعه است. در واقع، باید توجه داشت که در مرحله اجرای حق لزوماً باید بین شفیع و شریک مشاعی، سند انتقال رسمی که مبین وقوع بیع قطعی باشد، تنظیم و خلاصه معامله آن جهت اخبار موضوع در ذیل ثبت اولیه دفتر املاک مربوطه به اداره ثبت محل ارسال شود. بنابراین حتی اخذ به شفعه نیز در مرحله اجرای حق جز با تنظیم سند رسمی محقق نخواهد شد و مرجع اداری نیز جز آنچه گفته شد تکلیفی در مورد حق ایجاد شده نخواهد داشت. بدیهی است در مرحله اجرای حق چنانچه شریک از ایفای تکلیف قانونی استنکاف ورزد شفیع می تواند به دادگاه مراجعه نماید و الزام او را بخواهد.
آنچه که در مورد اجرای حق شفعه گفته شد ناظر به موردی است که ملک نه تنها تقاضای ثبت گردیده بلکه ثبت دفتر املاک نیز شده باشد. پس اگر حق شفعه در خصوص ملکی ایجاد شود که تقاضای ثبت نشده باشد و در واقع از لحاظ مقررات حقوق ثبت مجهول المالک محسوب شود شفیع باید بر مبنای حق مذکور درخواست ثبت نماید. در چنین فرضی شفیع باید مدرک و مستند وقوع بیع قطعی را به اداره ثبت محل ارائه دهد و البته به لحاظ عدم تقاضای ثبت چنان ملکی تا آن زمان مستند وقوع عقد بیع، سند عادی است. زیرا دفاتر اسناد رسمی به موجب ماده ۱۲ قانون ثبت - اصلاحی ۱۳۲۲ - از انجام معاملات نسبت به املاکی که تقاضای ثبت نشده اند، ممنوع هستند و لاجرم در مورد چنان ملکی که تقاضای ثبت نشده است باید سند عادی تنظیم شود. در فرض مذکور سند عادی متضمن وقوع عقد بیع میان شفیع و شریک وی از اساسی ترین مستندات قبول تقاضای ثبت ملک محسوب می گردد. زیرا هنوز ملک موضوع حق شفعه تقاضای ثبت نشده است تا منع مقرر در ماده ۱۲ قانون ثبت برداشته شود و امکان تنظیم سند رسمی نسبت به چنان ملکی فراهم گردد.
اما ارث به عنوان یکی از اسباب تملک در لغت به معنای مالی است که از متوفی بر جای می ماند و در اصطلاح حقوقی انتقال مالکیت مالی پس از فوت مالک به ورثه اوست.
ا متین، احمد - مجموعه رویه قضایی قسمت حقوقی همان منبع صفحه ۲۶۰ (رای شماره ۱۳۲۸ مورخ ۱۳۳۰/۱۰/۳ شعبه چهارم دیوان عالی کشور چون طبق مواد ۸۰۸ و ۸۲۱ قانون مدنی اخذ به شفعه فوری است و برای تملک حصه فروخته شده باید قیمتی که مشتری داده به او پرداخته شود، بنابراین اگر طبق سسند رسمی ثمن معامله سی و پنج هزار ریال بوده و شریک بیست و پنج هزار ریال آن را تودیع کرده باشد، این مبلغ برای استفاده از حق شفعه کافی نبوده و صدور حکم بر مالکیت او صحیح نیست.
متین، احمد - مجموعه رویه قضایی قسمت حقوقی همان منبع صفحه ۲۶۰ رأی شماره ۱۵۰۸ مورخ ۱۳۳۰/۱۱/۲۳ شعبه چهارم دیوان عالی کشور اعلام استفاده از حق شفعه در موقع قانونی خواه از طریق اظهارنامه یا از طریق تقدیم دادخواست با تودیع نمودن وجه معامله به منظور تملیک مورد معامله کافی برای استفاده از حق مزبور م. ب. و اگر در تقدیم دادخواست به مرجع صالح اشتباهی رخ داده باشد، در صورتی که آن دادخواست را به موقع داده باشد، د. ح. شفعه تأثیری نخواهد داشت.
قانون ثبت ماده ۱۲، اصلاحی ۱۳۲۲ نسبت به املاکی که مجهول المالک اعلان شده اشخاصی که حق تقاضای ثبت دارند، می توانند در ظرف دو سال از تاریخ اجرای این قانون تقاضای ثبت نمایند و پس از گذشتن مدت دو سال معاملات راجع به آن املاک قبل از تقاضای ثبت در دفتر اسناد رسمی پذیرفته نمی شود و صدی بیست و پنج از حق الثبت معمولی در موقع تقاضای ثبت علاوه دریافت خواهد شد و نسبت به املاکی که آگهی نوبتی آن منتشر نشده از تاریخ انتشار آگهی نوبتی مذکور در ماده ۱۱ معاملات این املاک به هیچ عنوان قبل از تقاضای ثبت در دفاتر اسناد رسمی پذیرفته نخواهد شد و پس از یک سال از تاریخ اولین آگهی نوبتی شد.
دهخدا علی اکبر لغت نامه جلد پنجم همان منبع، صفحة ۱۶۳۴. معین دکتر محمد - فرهنگ فارسی جلد اول همان منبع، صفحه ۱۹۴. عمید حسن - فرهنگ فارسی همان منبع صفحه ۹۹.
انوری دکتر حسن - فرهنگ بزرگ سخن جلد اول همان منبع، صفحه ۳۱۹. چنان که استادان گفته اند واژه ارث در قانون مدنی به چند معنی به کار رفته که البته به هم نزدیک است. ارث گاه به معنی مال یا حقی است که پس از مرگ مورث به بازماندگان او می رسد. واژه ارث در این مفهوم افاده میراث می کند و مواد ۸۶۲ و ۸۶۳ قانون مزبور مفید این معنی است که در آنها به ترتیب می خوانیم اشخاصی که به موجب نسب ارث می برند. سه طبقه اند ...) و نیز وارثین طبقة بعد وقتی ارث می برند که از وارثین طبقه قبل کسی نباشد. اما واژه او ممکن است به معنی استحقاق بازماندگان متوفی در بردن میراث او به کار رود. چنان که در مواد ۸۶۱ و ۸۶۷ قانون مدنی به ترتیب آمده است موجب ارث دو امر است: نسب و سبب و نیز ارث به موت حقیقی یا به موت فرضی مورث تحقق پیدا می کند. مواد اخیر نشان دهنده استحقاق وارثان در بردن میراث بر جای مانده از مورث آن هاست.
⚠ احتیاط: 1 واژهٔ ناخوانا با «...» جایگزین شد.
انوری دکتر حسن - فرهنگ بزرگ سخن جلد اول همان منبع، صفحه ۳۱۹. چنان که استادان گفته اند واژه ارث در قانون مدنی به چند معنی به کار رفته که البته به هم نزدیک است. ارث گاه به معنی مال یا حقی است که پس از مرگ مورث به بازماندگان او می رسد. واژه ارث در این مفهوم افاده میراث می کند و مواد ۸۶۲ و ۸۶۳ قانون مزبور مفید این معنی است که در آنها به ترتیب می خوانیم اشخاصی که به موجب نسب ارث می برند. سه طبقه اند ...) و نیز وارثین طبقة بعد وقتی ارث می برند که از وارثین طبقه قبل کسی نباشد. اما واژه او ممکن است به معنی استحقاق بازماندگان متوفی در بردن میراث او به کار رود. چنان که در مواد ۸۶۱ و ۸۶۷ قانون مدنی به ترتیب آمده است موجب ارث دو امر است: نسب و سبب و نیز ارث به موت حقیقی یا به موت فرضی مورث تحقق پیدا می کند. مواد اخیر نشان دهنده استحقاق وارثان در بردن میراث بر جای مانده از مورث آن هاست.
ارث از نهادهای وابسته به احوال شخصیه است و مقررات آن اساساً از آداب قومی و اعتقادات مذهبی الهام گرفته است. به عبارت دیگر ارث و مقررات آن از یادگارهای فقه امامیه است و نویسندگان قانون مدنی ایران نیز مسائل و احکام آن را به شیوه ای ظریف از فقه امامیه اقتباس کرده اند و البته از حقوق روم نیز بی تأثیر نمانده اند. قانون امور حسبی نیز احکام مفصلی در خصوص ... و تقسیم ترکه دارد که از این حیث مقررات قانون مدنی را کامل می کند. در واقع ارث را که وسیله تملک قهری است می توان شایع ترین وسیله تملک پس از قرارداد به شمار آورد.
موادِ قانونیِ مستند در این صفحه 1
موارد مرتبط 40
آرای مرتبط 6
-
رأی
هماستناد
شرط اعمال حق شفعه در مورد بیع آپارتمان
مواد 808 و 816 و 1258 و 1284 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
تاخیر در اعمال حق شفعه
مواد 808 و 821 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
رابطه تقسیم و افراز
ماده 808 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
شرط اعمال حق شفعه در مورد بیع آپارتمان
مواد 808و816و1258و1284 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
رأی: ✅رای دادگاه تجدید نظر
ماده 808قانون مدنی حق شفعه نسبت به مال غیر منقولی که قابلیت تقسیم داشته ب
-
رأی
هماستناد
رأی: ✅فوری بودن اعمال #حق_شفعه (28/11/13)
مواد 808 و 821 قانون مدنی حکم بر اعمال اخذ به شفعه در خصوص معامله رسمی موضوع سند
نظریات مشورتی 4
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/1400/1222 مورخ 1400/11/23
ماده 808 قانون مدنی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه 7/1400/1222 — 1400/11/23
ماده 808 قانون مدنی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/97/3365 مورخ 1397/12/22 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص اعمال حق شفعه در مورد آپارتمان ها با اصلاحات و الحاقات بعدی
مواد 808 و 809 قانون مدنی و قیاس اولویت ماده 810 قانون یاد شده در فرض سوال
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/4755 مورخ 1390/11/25 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 808 ق.م
نشستهای قضایی 2
-
نشست قضایی
هماستناد
حق شفعه و ملاک قرار دادن مبلغ زمان معامله یا قیمت روز
ماده 808 قانون مدنی
-
نشست قضایی
هماستناد
چگونگی اخذ به شفعه در صورت فروش ملک با چندین برابر قیمت
ماده 808 قانون مدنی
مواد مرتبط 1
-
استناد
از این صفحه
ماده 808 — قانون مدنی
مواد 808 و 821 قانون مدنی اخذ به شفعه فوری است و برای تملک حصه فروخته شده باید ق
دکترین 27
-
مقاله
هماستناد
اعلام اعمال حق و مطالبه حقوق برخاسته از آن — پیش از اجرای حقوقی مانند فسخ قرارداد
ماده 808 ق.م
-
مقاله
هماستناد
اعلام اعمال حق و مطالبه حقوق برخاسته از آن — کاربرد اظهارنامه برای سایر حقوق مشابه فسخ
ماده 808 ق.م
-
مقاله
هماستناد
اعلام اعمال حق و مطالبه حقوق برخاسته از آن — کاربرد اظهارنامه برای سایر حقوق مشابه فسخ
ماده 808 ق.م
-
مقاله
هماستناد
سوم - مزایده ملک مشاع و حق شفعه
ماده 808 ق.م
-
مقاله
هماستناد
سوم - مزایده ملک مشاع و حق شفعه — اگر م
ماده 808 ق.م
-
مقاله
هماستناد
مال غیر منقول تبعی — شمار دیگری از اموال منقول در شکل
ماده 808 ق.م
-
مقاله
هماستناد
مال غیر منقول تبعی — حقوق و دعاوی یاد شده در ماده
ماده 808 ق.م
-
مقاله
هماستناد
پیوستگی و جدایی عین از منفعت — اما در مورد مال غیر منقول اصل
ماده 808 ق.م
-
مقاله
هماستناد
بر مال غیر منقول پاره ای از حقوق وارد و جاری است
ماده 808 ق.م
-
مقاله
هماستناد
ذی نفع اعاده عملیات اجرا
ماده 808 ق.م
-
مقاله
هماستناد
فروش تمام ملک یا بخش مشاع آن — پرسش مهم در دامنه ماده ۱۴۰ق
ماده 808 ق.م
-
مقاله
هماستناد
فروش تمام ملک یا بخش مشاع آن — فروش سهم مشاع داد باخته و اعمال
ماده 808 ق.م
-
مقاله
هماستناد
فروش تمام ملک یا بخش مشاع آن — فروش سهم مشاع داد باخته و اعمال
ماده 808 ق.م
-
مقاله
هماستناد
تکلیف شفیع به پرداخت بالاترین وجه پیشنهادی برای خرید — کاتوریان
ماده 808 ق.م
-
مقاله
هماستناد
تکلیف شفیع به پرداخت بالاترین وجه پیشنهادی برای خرید — لزوم حق شفعه و تایید و تنفیذ
ماده 808 ق.م
-
مقاله
هماستناد
تکلیف شفیع به پرداخت بالاترین وجه پیشنهادی برای خرید — لزوم حق شفعه و تایید و تنفیذ
ماده 808 ق.م
-
مقاله
هماستناد
آغاز مهلت شکایت برای شفیع در مقام اعمال حق شفعه
ماده 808 ق.م
-
مقاله
هماستناد
ه ۳ مفهوم لقب مقصود از لقب مسند هر جمله که مورد
ماده 808 ق.م
-
مقاله
هماستناد
مفهوم عدد منظور از مفهوم عدد عبارت است که حکم مقید
ماده 808 ق.م
-
مقاله
هماستناد
مفهوم عدد منظور از مفهوم عدد عبارت است که حکم مقید
ماده 808 ق.م
-
مقاله
هماستناد
کلمه دو عدد است که حکم مقید به آن شده است
ماده 808 ق.م
-
مقاله
هماستناد
کلمه دو عدد است که حکم مقید به آن شده است
ماده 808 ق.م
-
مقاله
هماستناد
تعارض بین مفهوم و منطوق — منطوق نطق لفظ و یا کلامی است
ماده 808 ق.م
-
مقاله
هماستناد
تعارض بین مفهوم و منطوق — جمله اکرم العالم که مدلول آن حکمی
ماده 808 ق.م
-
مقاله
هماستناد
بازخوانی و نقد ادلّه اختصاص حقّ شفعه به «بیع» (مقاله علمی وزارت علوم)
ماده 808 قانون مدنی به پیروی از دیدگاه مشهور فقهی عنوان کرده اند
-
مقاله
هماستناد
نقد و بررسی مبانی فقهی ماده ۸۰۸ قانون مدنی (اختصاص حق شفعه به اموال غیرمنقول)
ماده 808 قانون مدنی (اختصاص حق شفعه به اموال غیرمنقول
-
مقاله
هماستناد
پیوستگی حقوق، فقه و اخلاق ذیل اصل انسجام برای اثبات شفعه در اموال منقول و غیر منقول غیر قابل تقسیم (مقاله پژوهشی دانشگاه آزاد)
مواد 808 و 815 ق.م حق شفعه برای اموال غیرمنقول و قابل تقسیم حکم شده اما این مو
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمیشود.
