«یا ایها الّذین آمنوا إنّما الخمر... رجس من عمل الشیطان؛ «ای کسانی که ایمان آوردهاید! شیطان میخواهد در میان شما به وسیله شراب و قمار عداوت ایجاد کند و شما را از ذکر خدا و از نماز باز دارد، آیا (با این همه زیان و فساد و با این نهی اکید) خودداری خواهیدکرد؟». در این آیه اشاره به پارهای از زیانهای آشکار شراب و قمار پرداخته، نخست میگوید: شیطان میخواهد از طریق شراب و قمار در میان شما تخم عداوت و دشمنی بپاشد و از نماز و ذکر خدا باز دارد (انما یرید الشیطان...). در پایان این آیه به عنوان یک استفهام تقریری ، میگوید: آیا شما خودداری خواهید کرد (فهل انتم منتهون). یعنی پس از این همه تاکید باز جای بهانه جویی یا شک و تردید در مورد ترک این دو گناه بزرگ باقی مانده است. شیطان از دعوت به این گونه عملیات جز شرّ شما را نمیخواهد و لذا گفتهاند رجس از عملیات شیطانی است. معنی رجس بودن شراب و امثال آن این است که ساختن و یا مثلاً خوردن آن کار آدمی را به وسوسههای شیطانی و گمراهیش میکشاند و بس، و حال آن که از روایات زیادی استفاده میشود که شیطان خودش به صورت آدمی مجسم شده و طرز تهیّه شراب را به انسانها یاد داده است. ۱۰.
۱ - اهمیت نماز نماز را جدای از ذکر خدا اسم برده با این که نماز هم ذکر خداست. رجس بودن آن را به وسیله کلمه (انّما) حصر نموده و فرموده (انما یرید الشیطان...) یعنی این عملیات جز این نخواهد بود که هر وقت واقع شوند، رجس و پلید و عمل شیطانند و شیطان هم جز این که به وسیله این اعمال بین شما عداوت و بغض بیندازد و شما را از نماز و یاد خدا غافل سازد غرض دیگری ندارد. مفاسد عمومی آنها یعنی عداوت و بغضاء انصراف از نماز و ذکر خدا است. قمار بازی نتیجهای جز کینه و عداوت ندارد. شیطان میخواهد از این راه شما را از یاد خداوند باز دارد تا شکر نعمتهای او را بجای نیاورید. و شیطان میخواهد از این راه شما را از نماز که پایه محکم دین است غافل گرداند. (فهل انتم منتهون) جمله سؤالی و معنای آن امر است یعنی خدا را اطاعت کنید و نهی او را زیر پا نگذارید. بدیهی است که خداوند از این افعال منع و مذّمت کرده هر گاه زشتی عملی ثابت باشد، سپس از مخاطب سؤال کنند که (آیا ترک خواهی کرد) وظیفه او اقرار به ترک است گویی به او گفته میشود. آیا بعد از آن که زشتی این کارها ثابت شده باز هم آنها را انجام میدهی. این جمله برای منع از انجام کاری، رساتر است، یعنی: نهی را اطاعت کنید و شراب ننوشید. در این وقت بر یکدیگر فخر فروشی کردند و کار به جنگ و زد و خورد کشید. یعنی: شیطان میخواهد شما را اغوا کند و به شراب خوردن وادارد تا عنان عقل را از کف شما بگیرد و به کارهایی وادارد که در حال عادی انجام نمیدهید. ۱۰.
۳ - پیام آیه ۱ـ شیطان وسایل بسیاری دارد که میتواند برای ایجاد خصومت و دشمنی و گمراهی افراد عالم و همچنین باز داشتن آنها از طریق هدایت و ایمان مورد استفاده قرار دهد.
۲ـ تمام کارهای بد و زشت و ناروا همه از تحریکات شیطان است چون از عاملین اصلی فساد و تباهکاریها و باز دارنده خیر و سعادت بشر است و نقشههای او در این مسیر از یک راه و دو راه نیست، گاهی مسایلی را طرح ریزی میکند که کمتر به فکر آدمی خطور میکند. شیطان برای رسیدن به مقاصد خود از وسایلی گمراه کننده استفاده میکند. حرام بودن آن وسایل گمراه کننده به خاطر آن است که میان شما کینه و دشمنی ایجاد کند و شما را از یاد خداوند و نماز باز دارد. اهداف شیطان در این آیه یکی رابطه مردمی را بین انسانها و یکی رابطه الهی را با خدا قطع میکند.
۳ـ محبت را تبدیل به قهر میکند.
۴ـ تولی را تبری و تبری را تولی میکند.
۵ـ عمل شیطان سد راه بندگان خداست.
۶ـ رابطه الهی، ذکر و نماز، نیایش و عبادت است.
۷ـ همان طور که شیطان برای اقامه نماز سدها مهیّا نموده ما هم برای اقامه نماز در جامعه زمینهها و وسایل خوبی را مهیّا کنیم.
۸ـ اگر در جامعه بین جوانان قمار بازی و غیره رواج پیدا کند همین مساله باعث جدایی آنها از نماز میشود.
۹ـ تهاجم فرهنگی الآن در جامعه ما یک نوع عمل شیطانی بوده که از افکار پلید آمریکا است و اگر در بین جوانان رواج پیدا کند، معنوّیت از بین آنها رخت برمیبندد.
۱۰ـ شراب مانع نماز است.
منبع: مائده/سوره۵، آیه۹۰ · مائده/سوره۵، آیه۹۱ · تفسبر نمونه، ج۵، ص۷۳ · تفسیر المیزان، ج۶، ص۱۲۲ · مؤمنون/سوره۲۳، آیه۲ · اعراف/سوره۷، آیه۱۷ · معارج/سوره۷۰، آیه۲۲ · عنکبوت/سوره۲۹، آیه۴۵ · جمعه/سوره۶۲، آیه۹ · مریم/سوره۱۹، آیه۱۴ · تفسیر المیزان، ج۶، ص۱۲۴ · مجمع البیان، ج۳، ص۴۱۱
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
