شیوه های اثبات و اقسام دلیل ۲۲

اتفاقی بودن حادثه منجر به مرگ تحقیق میکنند و همین که احراز شود حادثه ناگهانی و غیر عمد بوده است، عدم خودکشی نیز احراز می شود. وانگهی گاه قانونگذار از مدافع می خواهد که نفی امری را اثبات کند؛ چنان که از متصدی حمل و نقل و مسؤولیت ناشی از فعل غیر انتظار دارد که ثابت کند هیچ تقصیری در تلف کالا نداشته است و این خواسته به طور معمول با ایجاد فرضها و اماره های حقوقی توجیه میشود. در این موارد که بر نهادی آنتی تز) وجود ندارد مانند اثبات عدم تقصیر با اثبات اقدامهای مثبت یا مواظبتهایی که انجام شده است، می توان امر منفی مطلوب را استنتاج کرد. به بیان دیگر، اماره های ناشی از احراز مواظبتها به طور غیر مستقیم عدم تقصیر را ثابت می کند. اشکال اصلی اثبات عدم در دو مورد ظاهر می شود ۱. گاه در امور پنهانی مانند نزدیکی زن و شوهر ظاهر می شود زیرا یافتن امر مثبتی که با آن نفی ملازمه داشته باشد، به دشواری در دسترس قرار می گیرد، هر چند کمتر به عدم امکان نزدیک می شود برای مثال در نفی نزدیکی با زنی که با شوهر در مسکن مشترک هستند و ادعای نفقه میکند احراز ناتوانی جنسی و بی میلی طبیعی او یا نقارهای شدید خانوادگی و کهولت می تواند در اثبات نفی مورد نظر مؤثر واقع شود. وانگهی دشواری اثبات امور پنهانی در نفی و اثبات یکسان است و نباید آن را ویژه امر عدمی شمرد؛ چنان که در مثال یاد شده اثبات وقوع نزدیکی نیز در بسیاری موارد با دشواری روبرو است. در فرضی که مدعی به رویدادهای میهم و نامحدود استناد میکند مانند این که هیچ گاه با چنین شخصی ملاقات نکرده ام، یا در تمام روزهای زندگی خود با او برخورد داشته ام، هیچ دلیلی به طور کامل نمی تواند این ادعا را ثابت کند خواه موضوع ادعا مثبت باشد یا منفی زیرا متعلق دلیل باید امری مقید و محصور و قابل احاطه باشد.