صاحبان خمس: شرایط استحقاق سه گروه آخر

خمس به شش سهم تقسیم شده است. سه سهم آن از آن رسول خدا و پس از آن حضرت، از آن پیشوای معصوم در هر زمان است. سه سهم دیگر اختصاص به سه گروه یتیم ، فقیر و ابن‌سبیل دارد که به بیان آن پرداخته می‌شود. شرایط استحقاق سه گروه باقی مانده (یتیم، مسکین ، ابن‌السبیل): ۶. ۱ - سیادت از طرف پدر ، به « هاشم » جد پیامبر (صلی الله علیه و آله) منتسب باشند ( سیادت ). ۶. ۲ - ایمان مؤمن باشند. ۶. ۴ - فقر در یتیم در این که « فقر » در یتیم، ملاکِ استحقاقِ خمس هست یا نه، دو نظر بیان شده: ۶.۴. ۱ - ملاک بودن فقر در یتیم، ملاک، فقر اوست. ۶.۴. ۲ - ملاک نبودن فقر چنین ملاکی، فاقد اعتبار است. ۶.۴. ۳ - شرط نبودن عدالت در یتیم و به قول مشهور، در یتیم، فقر شرط است، لیکن عدالت معتبر نیست. منبع: جواهر الکلام ج۱۶، ص۸۴-۸۸ · العروة الوثقی ج۲، ص۳۰۶ · العروة الوثقی، ج۲، ص۳۰۵ · العروة الوثقی ج۲، ص۳۰۵ · المبسوط ج۱، ص۲۶۲ · جواهر الکلام ج۱۶، ص۱۱۳ · جواهر الکلام ج۱۶، ص۱۱۵