صبر (اخلاق): ارزش صبر

و در بیان علت رسیدن بعضی از بنی‌اسرائیل به مقام امامت و هدایت مردم‌ می‌فرماید: «وَ جَعَلْنا مِنْهُمْ أَئِمَّةً یَهْدُونَ بِأَمْرِنا لَمَّا صَبَرُوا وَ کانُوا بِآیاتِنا یُوقِنُونَ؛ و از آنان امامان (و پیشوایانی) قرار دادیم که به فرمان ما (مردم را) هدایت می‌کردند چون شکیبایی نمودند، و به آیات ما یقین داشتند.» در این آیه صبر را از مقدمات رسیدن به مقام پیشوایی شمرده و انسان را در مقام قرب الهی تا جایی بالا‌ می‌برد که شایستگی امامت بر مردم را پیدا‌ می‌کند که خود دلیلی آشکار بر ارزش والای صبر در راه خداست. ۱۰. ۲ - چگونگی پاداش صابران و در باب چگونگی پاداش صابران در آخرت ، در جایی به‌ آن‌ها وعده پاداشی بهتر از آنچه عمل کرده‌اند، می‌دهد: «وَ لَنَجْزِیَنَّ الَّذِینَ صَبَرُوا اَجْرَهُمْ بِاَحْسَنِ ما کانُوا یَعْمَلُونَ؛ و قطعاً کسانی را که شکیبایی کردند به بهتر از آنچه عمل کردند، پاداش خواهیم داد.» در آیات دیگر در تعیین مقدار پاداش صابران می‌فرماید: «اُولئِکَ یُؤْتَوْنَ اَجْرَهُمْ مَرَّتَیْنِ بِما صَبَرُوا وَ یَدْرَؤُنَ بِالْحَسَنَةِ السَّیِّئَةَ وَ مِمَّا رَزَقْناهُمْ یُنْفِقُونَ؛ آنان‌اند که به (پاس) آنکه صبر کردند و (برای آنکه) بدی را با نیکی دفع می‌نمایند و از آنچه روزی‌شان داده‌ایم انفاق می‌کنند، دو بار پاداش خواهند یافت.» در جای دیگر اعلام می‌دارد که اجر و پاداش صابران از حدّ و شمارش خارج است و آنها بدون حساب، پاداش دریافت می‌دارند: «اِنَّما یُوَفَّی الصَّابِرُونَ اَجْرَهُمْ بِغَیْرِ حِسابٍ؛ و صبر کنید که خداوند با شکیبایان است.» «بَلی اِنْ تَصْبِرُوا وَ تَتَّقُوا وَ یَاْتُوکُمْ مِنْ فَوْرِهِمْ هذا یُمْدِدْکُمْ رَبُّکُمْ بِخَمْسَةِ آلافٍ مِنَ الْمَلائِکَةِ مُسَوِّمِینَ؛ نصرت و پیروزی را تنها در سایه صبر و شکیبایی میسّر می‌داند.» «اُولئِکَ عَلَیْهِمْ صَلَواتٌ مِنْ رَبِّهِمْ وَ رَحْمَةٌ وَ اُولئِکَ هُمُ الْمُهْتَدُونَ؛ صابران را در زمره دوستان و محبوبان خود یاد می‌کند.» «فَاصْبِرْ کَما صَبَرَ اُولُوا الْعَزْمِ مِنَ الرُّسُلِ؛ بارها و بارها به فرستادگان خود و همه انسان‌ها سفارش به صبر می‌نماید.» ۱۰. ۴ - درخواست صبر از خداوند از بندگان خاص خود نقل می‌کند که همواره از خداوند درخواست توفیق صبر و شکیبایی می‌کرده‌اند. و ده‌ها مورد دیگر که همگی بیانگر ارزش والای صبر در نظام اخلاقی اسلام است. و دوزخ در پوشش لذت‌ها و خواهش‌های نفس است، پس هر که لذت و خواهش نفس را برآورد، به دوزخ می‌رود.» منبع: بقره/سوره۲، آیه۱۵۷-۱۵۵ · سجده/سوره۳۲، آیه۲۴ · الفرقان فی تفسیر القرآن بالقرآن، ج‌۲۳، ص۳۰۱، قم، فرهنگ اسلامی، ۱۳۶۵ش، چاپ دوم · نحل/سوره۱۶، آیه۹۶ · قصص/سوره۲۸، آیه۵۴ · زمر/سوره۳۹، آیه۱۰ · انفال/سوره۸، آیه۴۶ · آل عمران/سوره۳، آیه۱۲۵ · بقره/سوره۲، آیه۱۵۷ · آل عمران/سوره۳، آیه۱۴۶ · احقاف/سوره۴۶، آیه۳۵ · بقره/سوره۲، آیه۲۵۰ · کافی، ج۲، ص۸۹، ح ۵ · کافی، ج۲، ص۸۹، ح ۷