صحت عبادات: انگیزه‌های تغییر شکل عبادت

قرآن ، نمونه‌های متعدد یاد می‌کند که چگونه اقوام پیشین، با تغییر شکل عبادت، دچار قهر و غضب الهی شدند. انگیزه این تغییر شکل‌ها متفاوت بوده، که از هر کدام، یک نمونه قرآنی ذکر می‌کنیم: ۲. ۱ - لجاجت خداوند به بنی‌اسرائیل دستور داد هنگام ورود به سرزمین مقدس، کلمه «حطّه» را بر زبان جاری کند (یعنی خدایا ما را ببخش و گناهان‌مان را بریز.) آنان را روی استهزاء‌ و لجاجت ، تغییر داده و گفتند: «حنطه» (یعنی گندم). «فانزلنا علی الذین ظلموا رجزاً من السماء؛ خدا بر آنان غضب کرد و هلاک‌شان نمود.» ۲. ۲ - روشن‌فکرزدگی در اسلام، چهار ماه حرام است که جنگیدن در آن ممنوع است. این آتش بس اجباری، در سه ماه پیاپی ( ذی‌قعده ، ذی‌حجّه ، محرّم ) و یک ماه جدا ( رجب ) است که قرآن همه را به عنوان «اربعة حرم» یاد کرده و جنگیدن را ممنوع ساخته است، مگر آنجا که حالت دفاعی باشد. برخی به نظر روشن‌فکرانه خود و روی سلیقه، ‌ ماه‌های حرام را جابجا می‌کردند، عقب جلو می‌کردند و می‌گفتند: چه فرق می‌کند، هدف آن است که سالی چهار ماه نجنگیم. قرآن، این تغییر در ماه‌های حرام را نکوهش کرد و‌آن را فرو رفتن در کفر دانست. ۲. ۳ - مقدّس‌مآبی منظور، کار کسانی است که با سرپوش مذهب و حیله‌های شرعی، به خواسته‌های دل خود می‌رسند و بدین‌وسیله می‌خواهند بر سر وجدان و قانون خدا کلاه بگذارند. نمونه‌اش در داستان بنی‌اسرائیل است که چون خداوند، صید ماهی را روز شنبه برای آنان تحریم کرده بود، با احداث حوضچه‌هایی کنار آب ، ماهی‌ها را بدرون آن می‌کشیدند ولی روز بعد، ماهی‌ها را می‌گرفتند و می‌گفتند: ما که روز شنبه ماهی نگرفته ایم! ماجرای فوق، ‌در آیاتی از قرآن بیان شده و مورد مذمّت قرار گرفته است. منبع: بقره/سوره۲، آیه۵۹ · توبه/سوره۹، آیه۳۶ · اعراف/سوره۷، آیه۱۶۳