صفا و مروه: آداب سعی و صفا

سعی بین صفا و مروه، یعنی هفت بار پیمودن مسافت میان آن دو از واجبات و ارکان حج و عمره است. و واجب است که هفت شوط باشد که از صفا تا مروه یک شوط است، و از مروه تا صفا شوط دیگر. و واجب است از صفا شروع و به مروه ختم شود.» پس «مراد از سعی آن است که از کوه صفا برود به مروه و از مروه برگردد به صفا» و «اگر برعکس سعی کند باطل است، و (اگر برعکس کرد) هرجا متوجه شد واجب است اعاده کند و لو اینکه در بین سعی باشد.» و «بنابر احتیاط (واجب) باید شروع کردن به سعی از جزء اول صفا باشد و اگر روی بعضی از پلّه‌های کوه صفا برود و شروع نماید کفایت می‌کند، و واجب است که در جزء اول مروه‌ ختم شود و روی بعضی از پلّه‌ها رفتن کفایت می‌کند. و پیاده و سواره سعی نمودن جایز است و افضل آن است که پیاده باشد.» و «واجب است در وقت رفتن به‌طرف مروه متوجه به آن‌جا، و وقت رفتن رو به صفا متوجه به آن باشد، پس اگر عقب عقب برود یا پهلو را به‌طرف صفا یا مروه کند و برود باطل است، لکن نگاه‌کردن به چپ و راست بلکه گاهی به پشت سر اشکال ندارد.» و این وجوب «وضعی است.» ‌ همچنین «واجب است که سعی، از راه متعارف باشد پس انحراف زیاد از راه متعارف جایز نیست. بلی سعی کردن از طبقه فوقانی یا از طبقه تحتانی - با فرض اینکه چنین طبقه‌ای احداث شود - به شرط اینکه سعی بین دو کوه باشد - نه بالا یا پایین آن‌ها - جایز م. ب.. و احتیاط (مستحب) آن است که از راهی که قبل از احداث دو طبقه متعارف بوده سعی نماید.» و «جایز است به جهت استراحت و رفع خستگی، نشستن یا خوابیدن بر صفا یا مروه، و همین‌طور جایز است نشستن یا خوابیدن بین آنها برای رفع خستگی و لازم نیست عذری داشته باشد بنابر اقوا.» هرچند بوی خوش بر محرم حرام است لیکن « استشمام عطری که در بازار عطرفروش‌ها بین صفا و مروه‌ است استثنا شده است، پس استشمام آن جایز است.» و آوردن سنگ‌ «از صفا و مروه جایز نیست، و از مشعر مانع ندارد.» منبع: مسالک الافهام، ج۲، ص۳۵۹ · الحدائق الناضرة، ج۱۶، ص۲۶۰ ۲۶۲ · جواهر الکلام، ج۱۹، ص۴۱۵ ۴۱۷ · وسائل الشیعة، ج۱۳، ص۴۷۹ · مناسک حج (مراجع)، ج۱، ص۴۹۶ · موسوعة الامام الخمینی، ج۲۲، تحریرالوسیلة، ج۱، ص۴۶۲، کتاب الحج، القول فی السعی، مسالة ۱ · موسوعة الامام الخمینی، ج۳۱، مناسک حج، ص۱۶۸، مساله ۲ · موسوعة الامام الخمینی، ج۲۲، تحریرالوسیلة، ج۱، ص۴۶۲، کتاب الحج، القول فی السعی، مسالة ۲ · موسوعة الامام الخمینی، ج۳۱، مناسک حج، ص۱۶۹، مساله ۱۳ · موسوعة الامام الخمینی، ج۳۱، مناسک حج، ص۱۷۵، سؤال ۱۶ · موسوعة الامام الخمینی، ج۲۲، تحریرالوسیلة، ج۱، ص۴۶۳، کتاب الحج، القول فی السعی، مسالة ۵ · موسوعة الامام الخمینی، ج۳۱، مناسک حج، ص۱۶۹، مسالة ۱۴ · موسوعة الامام الخمینی، ج۲۲، تحریرالوسیلة، ج۱، ص۴۴۴، کتاب الحج، القول فی تروک الاحرام، مسالة۱۲ · موسوعة الامام الخمینی، ج۳۱، مناسک حج، ص۲۷۹، س۳۵