صلح دعوی: تعریف و ماهیت

بخشی از یک رأی شرعی و حکم حکومتی مربوط به رمضان ۱۲۰۷ق (دوره قاجار) درباره اختلاف بر سر مالکیت یک مزرعه در قریه امری از بلوک کلارستاق. صلح به معنی آشتی و تسالم و توافق م. ب. و اصطلاحا عبارت است از تراضی و تسالم بر امری، خواه تملیک عین یا منفعت و یا اسقاط دین و یا حق و یا غیر آن ها باشد. صلح ممکن است یا در مورد رفع تنازع موجود و یا جلوگیری از تنازع احتمالی، در مورد معامله و غیر آن واقع شود. عقد صلح می‌تواند در مقام هر یک از عقود معین قرار گیرد، صلح دعوا (یا سازش) به‌عنوان یکی از روش‌های جایگزین حل‌وفصل اختلافات شناخته می‌شود که می‌تواند پیش از بروز اختلاف یا پس از آن، و نیز در جریان رسیدگی قضایی یا داوری، مورد استفاده طرفین قرار گیرد. این فرایند فاقد جنبه اجباری است و بر آزادی و رضایت طرفین استوار است. سازش‌دهنده معمولاً نقش کمک به طرفین برای دستیابی به توافق را برعهده دارد، بدون آنکه اختیار تحمیل راه‌حل بر آنان را داشته باشد. منبع: شیوه های جایگزین حل و فصل اختلاف (ADR)، میزان، 1388 · <a class="artref" href="/ماده/ماده-752-a_0815110236399">ماده 752 قانون مدنی</a> · حقوق مدنی (جلد دوم) (در اجاره، مساقات، مضاربه، جعاله، شرکت، ودیعه، عاریه، قرض، قمار، وکالت …)، اسلامیه، 1375 · «بررسی تطبیقی صلح دعاوی در نظام آیین دادرسی مدنی ایران و کانادا»، ماهنامه جامعه شناسی سیاسی ایران، 2021