ضبط صوت: شنیدن از ضبط صوت در موارد ترتب حکم بر انشاء یا اخبار

در موارد ترتب حکم بر انشاء یا اخبار، مانند شهادت ، اقرار ، قذف ، لعان ، تهمت ، فحش ، حکم حاکم و رؤیت هلال ، بر آنچه از ضبط صوت پخش می‌شود، هیچ اثری مترتب نمی‌گردد. بنابر این، پخش شهادت یا اقرار و مانند آن، شهادت یا اقرار محسوب نمی‌شود و در نتیجه آثار شهادت یا اقرار بر آن بار نمی‌گردد و چنانچه علم پیدا شود که آنچه پخش شده مثلا اقرار یا شهادت فلانی است، از باب حکایت آن از اقرار یا کشف از شهادت بینه، دارای اثر است نه از باب اقرار یا شهادت. بدون شبهه آثار بر آنچه که در ضبط‌صوت‌ها است مترتب نمی‌شود؛ پس پخش آنچه که در ضبط صوت‌ است اقرار و همچنین شهادت و قذف و همچنین حکم و غیر آن‌ها، نمی‌باشد. لیکن اگر بداند به اینکه آنچه که در ضبط صوت‌ ضبط شده، اقراری است که از فلان کس ضبط شده، از باب حکایت از اقرار او به اقرارش اخذ می‌شود، نه از باب اینکه خودش اقرار است و از باب کشف از شهادت بیّنه و حکم حاکم و قذف قاذف. و همچنین درصورتی‌که معلوم باشد آنچه که ضبط شده حقیقتاً از واقع ضبط و ثبت شده است. و با احتمال اینکه این صدا مشابه آن چیزی است که به او نسبت‌داده‌شده، اثری بر آن مترتب نمی‌شود، نه بر آنچه که از ضبط‌صوت‌ها پخش می‌شود و نه بر آنچه که بدون واسطه، به طور مستقیم پخش می‌گردد. و از همین باب است که در جای دیگر تحریرالوسیله آمده است: جواز طلاق به‌واسطه رادیو و بلندگو درصورتی‌که دو شاهد عادل بشنوند، بعید نیست. و حضور آن‌ها در مجلس طلاق واجب نمی‌باشد. ولی احتیاط (مستحب) خلاف آن است. این در صورتی است که طلاق در رادیو مستقیماً اجراء شود - نه به‌واسطه ضبط صوت‌ - و حکم در ظهار مانند طلاق است. منبع: تحریر الوسیلة، ج۲، ص۶۳۱ · موسوعة الامام الخمینی، ج۲۳، تحریرالوسیلة، ج۲، ص۶۷۳، البحث حول المسائل المستحدثة، منها الرادیو و التلفزیون و نحوهما، مسالة۱۱ · موسوعة الامام الخمینی، ج۲۳، تحریرالوسیلة، ج۲، ص۶۷۱، البحث حول المسائل المستحدثة، منها الرادیو و التلفزیون و نحوهما، مسالة۹