ضد: ضدّ عام

به گفته برخی، اختلاف اصولیان در ضدّ عام در اصل اقتضا نیست؛ زیرا بر حسب ظاهر، آنان بر اصل اقتضا اتفاق نظر دارند. اختلاف در نحوه اقتضا است که آیا به گونه دلالت مطابقی است؛ بدین معنا که امر به شی‌ء عین نهی از ضدّ عام آن است، یا به گونه تضمّنی؛ به این اعتبار که امر مرکب از دو جزء است:یکی طلب انجام کاری و دیگری منع از ترک آن، یا به گونه لزوم بین به معنای اخص که به دلالت التزامی بر آن دلالت دارد، یا به گونه لزوم بین به معنای اعم و یا غیر بین است که در این صورت اقتضای آن صرفا عقلی خواهد بود برخی گفته‌اند: امر به شی‌ء به هیچ شکلی از اشکال اقتضا، مقتضی نهی از ضدّ عام نیست. منبع: الوافیة فی اصول الفقه، ص۲۲۲ · اصول الفقه، ج۱، ص۲۶۵