ضمانت طولی، داین به حسب شر

در صورت عدم پرداخت طلب خود را از ضامن بخواهد. در ضمان عرضی یا تضامنی، داین می تواند از همان ابتدا به ضامن یا مضمون عنه یا هر دوی آنها مراجعه کند. گفتار اول تأثیر عدم رعایت تشریفات و مواعد مربوط به اسناد تجاری در مسئولیت ضامن و مضمون عنه در بحث مربوط به مسئولیت تضامنی گفته شد که برای اینکه دارنده سند تجاری بتواند از امتیازات ویژه این اسناد استفاده کند لازم است تشریفات مربوط به تنظیم سند و مواعد قانونی از حیث اعتراض عدم تأدیه و اقامه دعوا رعایت شده باشد. سهل انگاری دارنده در قبول سند فاقد شرایط اساسی صدور و عدم توجه به مواعد قانونی موجب سقوط حق دارنده برای استفاده از امتیازات این اسناد می شود. دارنده کاهل و سهل انگار که در زمان دریافت سند دقت کافی نکرده و سندی را قبول نموده که فاقد شرایط مقرر در قانون بوده در واقع به تکلیف خود عمل نکرده و این کوتاهی حق مراجعه به مسئولین پرداخت به نحو تضامن را از او سلب میکند و فقط می تواند وجه سند را از برخی از مسئولین مطالبه نماید. اما باید توجه داشت که در رابطه با ضامن و مضمون عنه این سلب حق به طور مطلق نیست به این معنا که حکم اولیه این قضیه سلب مسئولیت تضامنی و نقل ذمه از مدیون به ضامن است. لیکن باید توجه داشت که این حکم وقتی جاری می شود که دلیل دیگری برای تضامن نباشد. برای تحلیل مسئله لازم است مقررات مربوط به ضمانت را مرور کنیم. ماده ۴۰۳ قانون تجارت مقرر میدارد: در کلیه مواردی که به موجب قوانین یا موافق قراردادهای خصوصی ضمانت تضامنی باشد طلبکار می تواند به ضامن و مدیون اصلی مجتمعاً رجوع کرده یا پس از رجوع به یکی از آنها و عدم وصول طلب خود برای تمام یا بقیه طلب به دیگری رجوع نماید. مطابق این ماده، مبنای مسئولیت تضامنی، قانون یا قرارداد خصوصی است. با انتفاء امتیاز سند تجاری در واقع مبنای قانونی مسئولیت تضامنی منتفی شده است، لیکن در مورد مبنای دیگر که توافق طرفین است باید اراده ای که عقد ضمان را ایجاد نموده است بررسی شود. راده متعاقدین، یا صریحاً در ضمن عقد ذکر میشود و یا به صورت ضمنی در عقد مشخص می شود. در مورد مسئولیت تضامنی بین ضامن و مضمون عنه چنانچه طرفین