دکترین
طبیعت: اهداف ذکر طبیعت در قرآن
۵.
۱ - جهت و سراپرده طبیعت مهم‌ترین نکته، جهت‌گیری ذکر طبیعت در قرآن است. انسان‌ها بویژه مخاطبان قرآن، کم و بیش طبیعت را می‌شناختند، اما آنچه لازم بود که آن‌ها بدانند، جهت و سراپرده طبیعت است. مثلاً قرآن بارها به این جهت از طبیعت یاد می‌کند تا اثبات مانع کند و از پیچیدگی‌ها وشگفتی‌های طبیعت به عنوان مظاهر خلق خدا یاد کند. به عنوان نمونه: سوره انعام آیه۱ و سوره احقاف آیه ۱-۳. ۵.
۲ - یادآوری نظم البته گاهی در ابعاد دقیق‌تر زیبایی‌های طبیعت بازگفته می‌شود، مانند دلالت بر توحید یا تنزیه خداوند از داشتن فرزند یا داشتن نظم و پیوند. ۵.
۳ - توجه دادن به عظمت خدا یا ذکر آن‌ها توجه دادن به عظمت، قدرت، تدبیر و رحمت و حکمت گستره علم الهی است.. ۵.
۴ - تشویق به بهره‌برداری از طبیعت جالب‌تر از همه اینها که نشان‌دهنده تعادل و واقع‌گرایی قرآن می‌باشد، تشویق به بهره‌برداری از طبیعت و استفاده از لذات حسی است. به نظر من این شیوه بیان از ویژگی در قرآن است که به شکل معتدلی ما را در استفاده از طبیعت تشویق می‌کند. به همین دلیل در جایی قرآن در خطاب به پیامبر می‌گوید: بگو زیورهایی را که خدا برای بندگانش پدید آورده و نیز روزی‌های پاکیزه را چه کسی حرام گردانیده؟ بگو این نعمتها در زندگی دنیا برای کسانی است که ایمان آورده‌اند. ۵.
۵ - جلوگیری از عجب و خودخواهی نکته دیگر ذکر شگفتی‌های طبیعت در قرآن به این جهت است که از غرور و عجب و خودخواهی باز دارد و نور ایمان در دل‌ها ایجاد شود. یا از رفتار گذشته‌ها عبرت بگیرد. ۵.
۶ - تربیت نفس و جلوگیری از غفلت گاهی قرآن با ذکر نمونه‌ای از طبیعت در جهت تربیت نفس و جلوگیری از غفلت او سخن می‌گوید: مثلاً در آن‌جا که از طوفان دریا و تلاطم کشتی‌ها سخن می‌گوید و این حالت طبیعت را بیان می‌کند از آن جهت که انسان درحالت گشایش و وفور نعمت خدا را فراموش می‌کند و به هنگام سختی و فشار به یاد پروردگار می‌افتد؛ خدا این حالت را در ضمن حادثه‌ای طبیعی ذکر می‌کند: او کسی است که شما را در خشکی و دریا می‌گرداند، تا وقتی که در کشتی و در حالت آرامش هستید که با بادی خوش در حرکت است، افرادی در این حالت شاد هستند. (و از یاد خدا غافل)، اما بناگاه بادی سخت بر آن‌ها وزد و موج از هر طرف بر ایشان تازد یقین کنند که در محاصره افتاده‌اند، در آن حال خدا را پاکدلانه می‌خوانند که اگر ما را از این ورطه برهانی، قطعاً از سپاسگزارانیم. ۵.
۷ - مباحث دیگر اینها نمونه‌هایی از اهداف ذکر طبیعت است، البته اهداف بسیاری در ذکر طبیعت م. ب. که به همین نمونه‌ها بسنده شد، چنانکه مباحث دیگری در ذکر طبیعت مطرح است، مانند اسلوب قرآن در توصیف طبیعت، مقایسه میان شیوه قران و شیوه کتاب‌های مقدس، اعجاز علمی قرآن در بیان مسائل طبیعی و موضوعات دیگری که هریک بحث مستقلی را می‌طلبد.
منبع: انعام/سوره۶، آیه۱ · احقاف/سوره۴۶، آیه۱-۳ · انعام/سوره۶، آیه۱۰۰-۱۰۱ · زمر/سوره۳۹، آیه۷ · انعام/سوره۶، آیه۱۴۲-۱۴۴ · اعراف/سوره۷، آیه۳۲ · یونس/سوره۱۰، آیه۲۲
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.