دکترین
طراحی و تبیین مدل حقوقی سنجش انطباق در بانکداری اسلامی؛ رویکردی سیستمی به تحلیل شکافهای ساختاری - عملیاتی
طراحی و تبیین مدل حقوقی سنجش انطباق در بانکداری اسلامی؛ رویکردی سیستمی به تحلیل شکافهای ساختاری - عملیاتی
نویسندگان: صالحی, هادی، خدا رحمی, منوچهر، بلاغی اینالو, ابوذر
نشریه: پژوهش های حقوق اقتصادی و تجاری، 2026/01/11
چکیده:
این پژوهش با هدف شناسایی و تحلیل شکافهای بنیادی میان نظام بانکداری متعارف و اسلامی و ارائه مدلی نوین برای سنجش و بهبود انطباق با اصول شریعت انجام شده است. مسئله اصلی، وجود چالشهای متعدد در انطباق بانکداری اسلامی با بانکداری متعارف و ضرورت ارزیابی دقیق وضعیت موجود در شرایط خاص اقتصادی و فرهنگی ایران است. این مطالعه با روش توصیفی-تحلیلی و با رویکردی چندبعدی انجام شده است. پژوهش در سه بخش اصلی شامل مبانی نظری، تحلیل شکاف و ارائه مدل جدید صورت گرفته و با تلفیق نظریههای مختلف شامل مقاصد شریعت، نظریه سیستمها و نظریه ذینفعان، به بررسی دقیق مؤلفههای انطباق پرداخته است. شاخصهای کلیدی مانند نوع قراردادها، وجود یا عدم وجود ربا، شفافیت معاملات و رعایت اصول اخلاقی اسلامی مورد بررسی قرار گرفتهاند. نتایج پژوهش نشان میدهد که: تفاوتهای ساختاری و عملکردی قابل توجهی بین بانکداری متعارف و اسلامی وجود دارد این شکافها ریشه در تفاوتهای بنیادی فلسفی و مدلهای اقتصادی دارند مدل سنجش و بهبود انطباق پیشنهادی، شامل پنج بخش اصلی (ورودیها، فرآیندها، خروجیها، پیامدها و بازخوردهای مستمر) است اعتبارسنجی مدل، کارآمدی و قابلیت اعتماد آن را در ارزیابی و بهبود انطباق بانکهای اسلامی تأیید میکند نوآوری این پژوهش در ارائه مدلی جامع و کاربردی برای سنجش میزان انطباق عملیات بانکی با اصول شریعت، بهرهگیری از رویکرد تحلیل شکاف، پیشنهاد مکانیزمهای نوین بهبود انطباق با استفاده از فناوریهای جدید، و توجه همزمان به ابعاد عملیاتی و نظری در قالب یک چارچوب یکپارچه است.
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
