طرح دعوای متقابل

یکی از اصول حاکم بر فرایند دادرسی نزد محاکم اصل تناظر است. به موجب این اصل هر یک از متدایعین می توانند علاوه بر مورد مناقشه قرار دادن اسناد و ادله رقیب ادعاهای خود را نیز مطرح نماید. از زمره مظاهر این اصل می توان به دعوای تقابل اشاره کرد. در این دعوا خوانده می تواند در مقابل دعوای مطروحه ادعای متقابل خود را مطرح نماید. به طور مثال، چنانچه خواهان تقاضای الزام به تنظیم سند نموده باشد، خوانده می تواند با طرح دعوای تقابل مطالبه الباقی ثمن خود را خواستار یا خسارت قراردادی را مطالبه نماید. با تقدیم دادخواست تقابل دادگاه تکلیف دارد قرار رسیدگی توامان به هر دو پرونده صادر، و نسبت به رسیدگی به هر دو دعوا، جلسه رسیدگی واحد تعیین و اظهارات آنان را استماع نماید. گاهی از اوقات خواهان دادخواستی را مطرح می نماید که خ. د. م. دفاع بیان می دارد که خواسته خواهان را قبول ندارد بدین توضیح که خواهان دادخواست مطالبه ثمن به استناد یک فقره قرارداد مطرح نموده است بدین توضیح که بیان نموده یک باب مغازه به خوانده فروخته است و ثمن آن یک میلیارد تومان م. ب. و خوانده ثمن معامله را پرداخت ننموده است. خ. د. ج. اول دادرسی بیان می دارد که قراردادی که خواهان بدان استناد نموده است باطل م. ب. و دعوای متقابلی به خواسته اعلام بطلان قرارداد مطرح نموده است در چنین صورتی به چنین دعوای دعوای تقابل گفته می شود، مثال دیگر اینکه خواهان دادخواست الزام به تنظیم سند را مطرح نموده است و خوانده بیان می دارد که ملکی که خواهان الزام به تنظیم سند آن را خواستار شده است به استناد مبایعه نامه ای م. ب. که اعلام بطلان آن مبایعه نامه را طی دادخواستی شود که در مباحث اتی در خصوص شرایط دادخواست تقابل و اینکه تکلیف دادگاه چه م. ب. اشاره می شود.