طینت: طینت در روایات

مسئله طینت از مسائل مهم و پیچیده است و روایات در این زمینه به گونه‌ای است که برخی از علما ، آنها را متشابه و معضل دانسته‌اند. اگرچه ب. ت. ب. کثرت این روایات، در صدور آن نمی‌توان تردید کرد، بررسی معنا و مفهوم آنها می‌تواند در حل این معضل راه‌گشا باشد. روایات طینت، با مضامین گوناگونشان بر این دلالت دارند ‌که ریشه سعادت‌مندان و شقاوت‌مندان ـ که از آن به طینت تعبیر می‌شود ـ گوناگون است. سرشت اهل سعادت از عالم نور، بهشت ، علّیین، سرزمین پاک و آب شیرین و گوارا م. ب. و سرشت اهل شقاوت از عالم تاریکی، آتش ، سجّین، سرزمین شوره‌زار ناپاک و آب تلخ است. در این‌جا به یکی از این روایات اشاره می‌کنیم؛ امام سجاد (علیه‌السّلام) فرمود: « خداوند ، دل‌ها و پیکرهای پیامبران را از طینت علیین آفرید و دل‌های مؤمنان را هم از آن طینت آفرید و پیکرهای مؤمنان را از پائین‌تر از آن آفرید و دل‌ها و پیکرهای کافران را از طینت سجّین آفرید؛ آن‌گاه این دو طینت را ممزوج ساخت؛ به همین جهت گاهی از مؤمن ، کافر متولد شود و گاهی کافر، مؤمن می‌زاید و به همین سبب، به مؤمن، گناه و بدی و به کافر ثواب و نیکی می‌رسد؛ پس دل‌های مؤمنان به آنچه از آن آفریده شده‌اند گرایش دارند و دل‌های کافران نیز به آنچه از آن آفریده شده‌اند تمایل دارند». منبع: مرآةالعقول فی شرح اخبار آل الرسول، ج‌۷، ص۱۵، ‌تهران، دار الکتب الاسلامیة، چاپ دوم، ۱۴۰۴ق · الرسائل التوحیدیة، ص۷۷، بیروت، مؤسسة النعمان‌، ۱۴۱۹ق · الاختصاص، ص۲۴ - ۲۵، قم، کنگره شیخ مفید، چاپ اول، ۱۴۱۳ق