ظلم و ستم: عدالت و فضیلت آن

و مخفی نماند که ضدّ ظلم به این معنی، عدالت به معنی اخص است. و آن عبارت است از: باز داشتن خود از ستم به مردمان، و دفع ظلم دیگران به قدر امکان از ایشان. و نگاهداشتن هر کسی را بر حق خود. و همچنان که اشاره به آن شده غالبا مراد از عدالتی که در اخبار و آیات ذکر می‌شود، این معنی است. و شرافت این صفت خارج از حد توصیف، و فضیلت آن از حدّ شرح و بیان افزون است. در آیات بسیار و اخبار بی‌شماری، امر به عدل‌و‌داد و مدح و ترغیب بر آن شده، چنان‌که حضرت پروردگار - جلّ شانه - می‌فرماید: «انَّ اللَّهَ یَامُرُ بِالْعَدْلِ وَ الاحْسانِ؛ به درستی که: پروردگار، امر می‌کند به عدالت و نیکوئی با یکدیگر کردن. و در آیه دیگر می‌فرماید: انَّ اللَّهَ یَاْمُرُکُمْ انْ تُؤَدُّوا الْاَماناتِ الی اهْلِها وَ اذا حَکَمْتُمْ بَیْنَ النَّاسِ انْ تَحْکُمُوا بِالْعَدْلِ؛ به درستی که: خدا امر می‌فرماید شما را که: امانت‌های مردم را به صاحبانش رد نمائید. و چون در میان مردم حکم کنید به عدل و راستی حکم نمایید». و از پیامبر اکرم (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) است که: «عدالت کردن در یک ساعت بهتر است از عبادت هفتاد سال، که جمیع روزهای آن را روزه بدارد. و همه شبهای آن را به عبادت و طاعت احیا نماید». و از حضرت امیرالمؤمنین (علیه‌السّلام) روایت شده است که: «هیچ ثوابی نزد خدای - تعالی - عظیم‌تر نیست از ثواب سلطانی که به صفت عدل موصوف، و مردی که شیوه او نیکوئی و معروف باشد». و از حضرت امام جعفر صادق (علیه‌السّلام) مروی است که: «عدالت در دهان پادشاهی که شیرینی آن را یافته باشد از شهد و شکر شیرین‌تر، و در مشامش از مشک اذفر و عنبر خوشبوتر است». و نیز از آن سرور نقل شده است که: «پادشاه عادل، بی‌حساب داخل بهشت گردد». خلاصه اینکه فواید بسیار اخروی و ثواب‌های عظیم صفت خجسته عدل و دادخواهی بالاترین فواید و از «فواضل» باقیات صالحات است. گر عدل کردی در این ملک و مال •••••• به مال و به ملکی رسی بی‌زوال خدا مهربان است و بس دادگر •••••• ببخشا و بخشایش حق نگر منبع: نحل/سوره۱۶، آیه۹۰