همانطور که بیان شد "ظهار" از جمله طلاق های مرسوم در جاهلیت بود. اما قرآن کریم این نوع از طلاق را "سخنی زشت و باطل" معرفی کرده و اگر فردی این عمل را انجام داد، برای رجوع مجدد به همسرش، باید کفاره ی عمل قبیح خود (ظهار) را بپردازد. احکام مربوط به ظهار و فلسفه ی جعل کفاره بر این نوع طلاق در دو سوره مطرح شده است. ۲.
۱ - ممنوعیت ظهار در قرآن هر چند "ظهار" در زمان جاهلیت به عنوان یک اصل مسلم تلقی میشد، اما با ظهور اسلام ، این عمل ممنوع اعلام شد و قرآن از این عمل نهی نموده و آن را سخنی بیدلیل، بیپایه و باطل خواند: «الَّذِینَ یظَاهِرُونَ مِنْکُمْ مِنْ نِسَائِهِمْ... إِنَّهُمْ لَیقُولُونَ مُنْکَرًا مِنَالْقَوْلِ وَ زُورًا...» «کسانی که از شما نسبت به همسرانشان "ظهار" میکنند... آنها سخنی زشت و باطل میگویند...» "مُنْکَرًا مِنَالْقَوْلِ" به کلام قبیح گویند؛ کلامی که در شریعت جایگاهی ندارد و صحت آن شناخته نشده و مورد تایید قرار نگرفته باشد. "زُورًا" به معنای دروغ بودن است، و بیان دروغ به گونهای است که طرف مقابل گمان میکند، این کلام راست است.
و ارتباط آن با "ظهار" اینست که مرد به دروغ، خطاب به همسرش میگوید: پشت تو همانند پشت مادرم بر من است؛ همانطورکه مادرم بر من حرام است، تو نیز حرامی؛ بنابراین، این نوع کلام دروغی باطل و به دور از حقیقت م. ب.. و همچنین در سورهی احزاب میفرماید: «مَاجَعَلَ اللَّهُ لِرَجُلٍ مِنْ قَلْبَینِ فِی جَوْفِهِ وَ مَاجَعَلَ أَزْوَاجَکُمُ اللَّائِی تُظَاهِرُونَ مِنْهُنَّ أُمَّهَاتِکُمْ... ذَلِکُمْ قَوْلُکُمْ بِأَفْوَاهِکُمْ وَاللَّهُ یقُولُ الْحَقَّ...» «خداوند برای هیچ کس دو دل در درونش نیافریده؛ و هرگز همسرانتان را که مورد "ظهار" قرار میدهید، مادران شما قرار نداده...
این سخن شماست که به دهان خود میگویید (سخنی باطل و بیپایه)؛ اما خداوند حق را میگوید...» «ذَلِکُمْ قَوْلُکُمْ بِأَفْوَاهِکُمْ» اشاره به ظهار و یا اشاره به فرزند خواندگی دارد؛ یعنی به صِرف ظِهار، همسر مثل مادر حرام (ابد) نمیشود، و این کلام حقیقت ندارد و همانند کلام هذیان است.
منبع: جواد علی؛ المفصل فی تاریخ العرب قبل الاسلام، ج۵، ص۵۵۰ -۵۵۱ · مجادله/سوره۵۸، آیه۲ · تعلیق محمدباقر بهبودی، مکتبة المرتضویة، بیتا، ج۵، ص۱۴۴ · مجادله/سوره۵۸، آیه۱-۴ · ج۹، ص۵۴۲ · تحقیق، لجنة من العلماء، بیروت، الاعلمی، چاپ اول، ۱۴۱۵ق، ج۹، ص۴۱۰ · بیروت، دار احیاء التراث العربی، ۱۴۲۲ق، ج۹، ص۲۵۴ · تحقیق احمد عبدالغفور، بیروت، دارالعلم للملایین، ۱۴۰۷ق، چاپ چهارم، ج۲، ص۶۷۲ · اسلامی، ۱۴۱۲ق، ص۲۶۷ · تحقیق موسسۀ نشر اسلامی، قم، اسلامی، چاپ اول، ۱۴۲۰ق، ج۳، ص۵۱۹ · احزاب/۴ · قم، اسماعیلیان، ۱۴۱۲ق، چاپ پنجم، ج۱۶، ص۲۷۵ · ج۸، ص۱۱۹ · فیض کاشانی؛ تفسیر صافی، ج۶، ص۱۱
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
