عدل الهی (اعتقادات): عدل در آیات قرآن

آیات قرآنی، توحید و معاد و نبوت و نیز آرمان‌های فردی و اجتماعی را عدالت‌محور می‌شمارند. این رویکرد قرآن، نگاه انسان به هستی را صورتی ویژه می‌بخشد و گونه‌ای خاصّ از جهان‌بینی می‌آفریند و معیارهایی عادلانه برای حرکت فرد و جامعه انسانی پی می‌ریزد. بدین سان، علّت بنیادی اهمیّت عدل در تعالیم و عقاید شیعی، بی‌گمان آموزه‌های قرآنی است هر چند چالش‌های نظری مسلمانان در این موضوع را نیز نباید بی تأثیر شمرد. خداوند هیچ انسانی را بیش از توانش تکلیف نمی‌کند. پس علت دوم عدل الهی، یعنی رعایت حقوق دیگران هم به آن است که خداوند ب. ت. ب. توانایی و تلاش اختیاری فرد، درباره او قضاوت کرده، او را به استحقاق ـ پاداش یا مجازات ـ برساند. در این خصوص دو آیه شایان توجه‌اند: ۶. ۲ - آیه ۵۴ سوره یونس آیه اول بیان می‌دارد که گناهکاران بنابر عدل به مجازات خواهند رسید: «... وَقُضیَ بَینَهُم بِالقِسطِ وَهُم لا یُظلَمون». ... در میان آنها (گناه‌کاران) به عدالت داوری می‌شود و ستمی بر آنها نمی‌رود. ۶. ۳ - آیه ۵۴ سوره یس آیه دوم نیز متذکر می‌شود که سرانجام بر اساس عدالت الهی، نیکوکاران به پاداش و گناه‌کاران به کیفر اعمال خود می‌رسند: «فَالیَومَ لا تُظلَمُ نَفس شیئاً وَلاتُجزُونَ الّا ما کُنتُم تَعلَموُن». امروز به هیچ‌کس ذره‌ای ستم نشود، و جز آنچه عمل کرده‌اید، جزا داده نمی‌شوید. منبع: مجموعه آثار، ج۱، ص۶۵-۵۹ · بقره (۲)، آیه ۲۸۶ · یونس (۱۰)، آیه ۵۴ · یس (۳۶)، آیه ۵۴