عمو: احکام مرتبط

از احکام مرتبط با آن در بابهای طهارت ، تجارت ، وصیّت ، نکاح و ارث سخن‌گفته‌اند. ۱. ۱ - در طهارت به قول مشهور ، در ولایت بر تجهیز میّت ، عمو سزاوارتر از دایی است. ۱. ۲ - در تجارت عمو از کسانی است که به بردگی گرفتن آنان مکروه است. ۱. ۳ - در نکاح عمو با برادرزاده‌اش مَحرم است؛ هرچند دختر رضاعی برادرش باشد؛ از این رو، ازدواج عمو با برادرزاده حرام است. نفقه دادن به عموی فقیر مستحب است. ۱. ۴ - در ارث عمو از میّت ارث می‌برد و از طبقه سوم وارثان نسبی به شمار می‌رود. چنانچه وارث میّت تنها عموی او باشد، تمامی آنچه از میّت بر جای مانده به او می‌رسد و اگر متعدد باشد، در صورتی که از جهت قرابت و خویشی هم رتبه باشند، همه مال را مساوی میان خود تقسیم می‌کنند و اگر هم رتبه نباشند، عموی مادری در صورت تنهایی یک ششم و درصورت تعدد یک سوم مال را به ارث می‌برد و باقی‌مانده به عمو یا عموهای پدری و مادری می‌رسد. عموی پدری با وجود عموی پدری و مادری ارث نمی‌برد؛ چنان که عموی پدری با وجود پسر عموی پدری و مادری ارث نمی‌برد. اگر عمو در ارث با عمّه جمع شود و از لحاظ خویشاوندی در یک رتبه باشند، مانند آن‌که هر دو از طرف پدر و مادر یا هر دو تنها از طرف پدر با میّت قرابت داشته باشند، عمو دو سهم و عمّه یک سهم می‌برد. اگر وارث، عمو، عمّه ، دایی و خاله باشند، عمو و عمّه سهم پدر میّت؛ یعنی دو سوم، و خاله و دایی سهم مادر میّت؛ یعنی یک سوم مال را ارث می‌برند. منبع: جواهر الکلام، ج۱۲، ص۱۴ · جواهر الکلام، ج۲۴، ص۱۴۵ · جواهر الکلام، ج۲۹، ص۲۴۱ · جواهر الکلام، ج۳۱، ص۳۶۸ · جواهر الکلام، ج۳۹، ص۸