عناصر قاعده تسبیب (قواعد فقه)

عناصر قاعده تسبیب عبارت‌اند از دخالت عمد و قصد و همچنین اجتماع مباشر و مسبب. در قاعده ضمان تسبیب ، هم اعمال عمدی و هم غیرعمدی در صورت انتساب عرفی خسارت موجب ضمان‌اند و در اجتماع مباشر و مسبب، اصل بر ضمان مباشر است مگر اینکه مباشر حیوان ، عامل طبیعی یا فاقد مسئولیت باشد. روایات ، مدرک اصلی قاعده‌اند و به دلیل اطلاق، شامل عمد و غیرعمد می‌شوند؛ اما اجماع فقط موارد عمدی را دربرمی‌گیرد و در صورت استناد به روایات، ارزش مستقلی ندارد. احراز انتساب خسارت ضروری است؛ بنابراین در صورت نبودِ تقصیر، ضمان ثابت نیست و فقط در صورت دخالت مؤثر سبب یا تقصیر مالک مسئولیت برقرار خواهد شد.