عناصر مشخص در تعریف مال غیر منقول

افزون بر ویژگی منفعت اقتصادی و قابلیت خرید و فروش که لازمه شناسایی شیء به عنوان مال است، در تعریف مال غیر منقول موافق ماده ۱۲ ق.م چند عنصر خاص را می توان پیدا کرد نخستین عنصر در شناسایی مال غیر منقول که ضابطه اصلی و ظاهری در تمایز آن از مال منقول است عدم امکان جابجایی مال است. مال غیر منقول را نمی توان از محل استقرار جدا ساخته به محل دیگر انتقال داد. مگر آنکه این کندن برداشتن و جابجایی منجر به خرابی مال محل استقرار یا هر دوی آن شود. عنصر دوم در تعریف مال غیر منقول معطوف به شکل گیری آن است. مال غیر منقول ممکن است در اصالت غیر منقول و ثابت در محل باشد و به تعبیر قانونگذار ذاتی باشد یا اینکه اصالت آن منقول بوده اما به واسطه عمل انسانی به شکل ثابت و غیر منقول در آمده است. مانند بکارگیری سنگ، آجر و دیگر مصالح در پیکره یک بنا. - دگرگونی و تبدیل وضع مال منقول ب. غ. منقول و برعکس تنها محدود به عمل انسانی نیست. گاه ممکن است رخدادهایی چون سونامی سیل زلزله و..... موجب شود مال غیر منقول تجزیه و قطعاتی از آن به منقول تبدیل شود یا تعدادی از اموال منقول در پیکره واحد و مستقلی گرد آید و حقی بر آن ایجاد شود. البته مال غیر منقول ذاتی اگر با دخالت نیروی انسانی یا رخداد طبیعی تجزیه گردد و قطعاتی از آن در شکل منقول در آید، آن قطعات ماهیت مستقل دارد و دیگر همان مال پیشین بنظر نمی آید. عنصر چهارم در شناسایی مال غیر منقول به ملاحظه خرابی و نقص بر مال یا محل استقرار مال و یا هر دو در صورت کندن و جابجایی است. پس اگر مال منقول بدون هرگونه آسیب امکان برداشتن و جابجایی داشته باشد، از دسته اموال غیر منقول خارج می شود.