غزوه بدر: بازتاب جنگ بدر در مکه

جنگ بدر در مکه بازتاب گسترده‌ای داشت که تا سال‌ها عواقب آن ادامه پیدا کرد. ۱۱. ۱ - عکس‌العمل مردم بازتاب جنگ بدر در مکه بسیار گسترده‌تر از مدینه بود. خبر شکست مشرکان را حَیْسُمان بن حابس خزاعی به مکه رساند. مکیان نیز همانند مردم مدینه در اولین برخورد با این رویداد مهم سخن او را به شدت انکار و او را به هزیان‌گویی متهم می‌کردند. پرسیدند: آیا از صفوان خبری داری؟ ولی پدر و برادرش را در میان کشته شدگان دیدم. برخی که نمی‌توانستند برای کشته شدگانشان عزاداری نکنند به بیرون مکه رفته، در آنجا نوحه سرایی می‌کردند، اما وقتی کعب بن اشرف یهودی به مکه آمد و مرثیه سرایی کرد دیگران نیز اشعار او را خوانده، گریه و زاری را آشکار کردند. مکه یک ماه در غم و‌ اندوه فرو رفته بود و هیچ خانه‌ای نبود مگر اینکه بر کشتگان خود مرثیه می‌خواند. زن‌ها نیز موهای خود را پریشان کردند. گاه گِرد شتر یا اسب مردی که کشته شده بود به نوحه خوانی می‌پرداختند. قریش بر کشتگان خود اشعار غم‌انگیز فراوانی سراییده که در کتاب‌های تاریخی و ادبی آمده است. پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) از هدف او پرسید. وی پس از کسب اجازه وارد مکه شد و با آگاه شدن صفوان و مکیان از مسلمان شدن او وی را نفرین کردند. گروه زیادی نیز با سخنان او مسلمان شدند. ۱۱. ۴ - کینه‌ورزی‌ها مصیبت بس سنگین بدر بر مکیان نه تنها در سال بعد جنگ احد را در پی داشت، بلکه کینه‌ای در دل بزرگان قریش به خصوص امویان نهاده بود که حتی پس از مسلمان شدن هرگاه فرصتی دست می‌داد کینه خ. ر. ب. گونه‌های مختلف آشکار می‌کردند. در این میان اهل‌بیت پیامبر و انصار بیشتر آماج این کینه‌ها بودند، چنان‌که بارها امیرمؤمنان (علیه‌السلام) از امویان و قریش شکوه و به ظلم و دشمنی آنان با خود اشاره کرده است. عثمان نیز ب. ت. ب. این نکته به آن حضرت می‌گفت: گناه من چیست که قریش شما را دوست ندارند؟ دشمنی آنان از این‌روست که ۷۰ نفر از کسانی را که چون طلا می‌درخشیدند کشتید. منبع: السیرة النبویه، ج۲، ص۳۰۰ · السیرة النبویه، ج۱، ص۶۴۶ · المغازی، ج۱، ص۱۲۱ · المغازی، ج۱، ص۱۲۳ · المغازی، ج۱، ص۱۲۲-۱۲۳ · ج۳، ص۳۰۰-۳۰۱ · المغازی، ج۱، ص۱۲۵-۱۲۷ · ر. ک:شیخ مفید، الجمل، ص۶۱ · شیخ مفید، الجمل، ص۹۹ · مقاتل الطالبیین، ص۸۰ · تاریخ طبری، ج۶، ص۳۳۷