غزوه بدر: بدر وعدگاه عذاب الهی

یَاتِیَهُم عَذابُ یَومٍ عَقِیم ) زیرا هیچ خیر و برکتی برای مشرکان نداشت و نیز در آن روز شبی برای مشرکان وجود نداشت، زیرا پیش از فرا رسیدن شب نابود شدند. از نظر برخی مفسران آیه ( و لَقَد صَدَقَکُمُ اللّهُ وعدَهُ اِذ تَحُسّونَهُم بِاِذنِه ) به تحقق وعده خداوند درباره قتل دشمنان در جنگ بدر اشاره دارد. هرچند که سزاوار آن است که مقصود از آن جنگ احد است؛ نیز برخی مقصود از ( و اِذ غَدَوتَ مِن اَهلِکَ تُبَوِّئُ المُؤمِنین ) را نصرت خداوند در نبرد بدر دانسته‌اند. ۸. ۲ - عظمت شکست مشرکان در آیات بعضی از مفسران نیز با تطبیق برخی آیات مکیِ عذاب بر روز بدر بر عظمت شکست مشرکان در این روز تاکید کرده‌اند: ۱. ( و اُخِذوا مِن مَکانٍ قَریب ) «آنان را از جایی نزدیک (به عذاب) فرا گیرند.» ۲. ( یَومَ نَبطِشُ البَطشَةَ الکُبری اِنّا مُنتَقِمون ) «روزی که (کافران را) سخت فرو می‌گیریم که ما انتقام گیرندگانیم.» ۳. ( و لَنُذیقَنَّهُم مِنَ العَذابِ الاَدنی دونَ العَذابِ الاَکبَرِ ) «هر آینه آنان را از عذاب نزدیک‌تر پیش از عذاب بزرگ‌تر بچشانیم.» ۴. ( حَتّی اِذا فَتَحنا عَلَیهِم بابـًا ذا عَذابٍ شَدیدٍ اِذا هُم فیهِ مُبلِسون ) «تا هنگامی‌که دری از عذاب سخت بر آنان بگشودیم، آنگاه در آن (عذاب) از هر خیری نومید گشتند». ۵. ( حَتّی اِذا اَخَذنا مُترَفیهِم بِالعَذابِ ) «تا زمانی که متنعمان مغرور آنها را در چنگال عذاب گرفتار سازیم.» ۶. ( اَن عَسی اَن یَکونَ قَدِ اقتَرَبَ اَجَلُهُم ) «(آیا در این نیز‌ اندیشه نکردند که) شاید پایان زندگی آنها نزدیک شده باشد»؟ ۷. ( اَفَبِعَذابِنا یَستَعجِلون • فَاِذا نَزَلَ بِسَاحَتِهِم فَساءَ صَبَاحُ المُنذَرین ) «آیا آنها برای عذاب ما شتاب می‌کنند؟! اما هنگامی که عذاب ما در آستانه خانه‌هایشان فرود آید، انذار شدگان صبحگاه بدی خواهند داشت.» ۸. ( واِنَّ لِلَّذینَ ظَـلَموا عَذابـًا دونَ ذلِکَ ) «و برای ستمگران عذابی قبل از آن است.» ۹. ( فَاصبِر اِنَّ وعدَ اللّهِ حَقٌّ فَاِمّا نُرِیَنَّکَ بَعضَ الَّذی نَعِدُهُم... ( عَسی اَن یَکونَ... بَعضُ الَّذی تَستَعجِلون ) «بگو: شاید پاره‌ای از آنچه درباره آن شتاب می‌کنید، نزدیک و در کنار شما باشد» که مقصود عذاب روز بدر است. ۱۱. ( ولَولا کَلِمَةٌ سَبَقَت مِن رَبِّکَ لَکانَ لِزامـًا واَجَلٌ مُسَمّی ) «و اگر سنت و تقدیر پروردگارت و ملاحظه زمان مقرر نبود، عذاب الهی به زودی دامان آنان را می‌گرفت.» ۱۲. ( و اَحَلّوا قَومَهُم دارَ البَوار ) «و قوم خ. ر. ب. سرای نیستی و نابودی کشاندند.» ۱۳. ( ...فلا یستعجلون ) «بنابراین عجله نکنند.» ۱۴. ( و اِذًا لا یَلبَثونَ خِلـفَکَ اِلاّ قَلیلا ) «پس از تو، جز مدت کمی نمی‌ماندند.» ۱۵. ( فَلَنُذیقَنَّ الَّذینَ کَفَروا عَذابـًا شَدیدًا ) «به یقین، به کافران عذابی شدید می‌چشانیم.» منبع: انفال/سوره۸، آیه۸ · تفسیر عبدالرزاق، ج۲، ص۴۱۰ · ج۵، ص۴۴۵ · ج۳، ص۱۸ · ج۱، ص۳۱۹ · ج۹، ص۲۲۸ · ج۳، ص۲۳ · تفسیر ماوردی، ج۴، ص۶۴ · المغازی، ج۱، ص۱۳۷ · المغازی، ص۱۳۳ · ج۴، ص۱۸۲ · ج۴، ص۲۲ · ج۸، ص۱۱۵ · ج۷، ص۲۲۲ · ج۲، ص۵۱۳ · مجمع البیان، ج۹، ص۱۷