غضب: نکته

از جمله آن می‌توان به حب دنیا که منشا همه گناهان است، اشاره کرد؛ زیرا وقتی حب دنیا در دل جا گرفت، به‌مجرداینکه مزاحمتی برای آن حاصل شد، قوه‌ غضب به جوش می‌آید و عنان و اختیار را از انسان سلب می‌کند. از دیگر اسباب غضب، حب نفس و عجب و افتخار و لجاجت است. ایشان در مواضعی ریشه‌ غضب مذموم را در دو چیز خلاصه می‌کند: یکی حب نفس و دیگری فضیلت انگاری غضب و مفاسد حاصل از آن است و بقیه امور به این دو عامل بازمی‌گردد. از جمله مهم‌ترین آنها، فساد ایمان است که موجب شقاوت و بدبختی انسان در دو جهان می‌گردد. همچنین غضب سبب بدرفتاری با خانواده، جامعه، هتک محرمات، احتمال وقوع قتل نفس و ناسزاگویی به نوامیس الهی می‌شود. ممکن است در انسان به ‌صورت ملکه درآید و باعث شود صورت برزخی و قیامت انسان در جانب نقص به نهایت خود برسد؛ به‌طوری‌که طبق برخی آیات الهی با هیچ موجودی قابل‌قیاس نباشد. در حقیقت صورت غضب در این عالم صورت آتش غضب خداوند در آن عالم است و همچنان که غضب از باطن قلب ظاهر می‌شود ممکن است آتشی که در آخرت از قلب بروز می‌کند صورت همین غضب باشد. به اعتقاد ایشان اگر انسان قوه غضبیه را برخلاف هدف هستی به کار گیرد، مصداق ظلوم و جهول در قرآن می‌گردد و چون ردّ امانت الهی نکرده است از غضب خداوند در امان نمی‌باشد. منبع: شرح حدیث جنود عقل و جهل، ص۳۷۷، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ۱۳۸۲ · شرح چهل حدیث، ص۱۴۱-۱۴۳، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ۱۳۸۸ · شرح حدیث جنود عقل و جهل، ص۳۷۰، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ۱۳۸۲ · دانشنامه امام خمینی، ج۷، ص۵۰۲، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ۱۴۰۰