فرهنگ‌ اسلامی‌: نکته

لکن پس از تدقیق در می‌یابیم که این دو واژه دارای حوزه معنارسانی مستقلی هستند؛ اگرچه به صورت وام‌گیری به جای یکدیگر بنشینند. حتی در عرف نیز در همه جا این دو کلمه به جای یکدیگر به کار نمی‌رود. می‌توان برای مثال مجسم کرد که انسان از چوب کشتی می‌سازد یا از معدن فلز استخراج می‌کند و آن را برای ساختن ابزار به کار می‌برد؛ اما در عین حال قدمی از این فراتر می‌نهد؛ یعنی می‌کوشد تا این کشتی را به سبکی خاص و طرزی زیبا بسازد. یا چیزی که از این فلز پدید می‌آورد، شکل هنری داشته باشد؛ زودرس، زودیاب و معمولاً پایدار و تغییرپذیر است. از یکدیگر بی‌معناست. بنابراین، همان‌گونه که متمدن بی‌فرهنگ داریم، بافرهنگ بی‌تمدن نیز وجود داشته است. مانند اسلامیت، آریایی و.... زیرا آنان در اصل و ریشه مفهومی تفاوتی بین این دو نمی‌یابند و دانشمندان آلمانی و ایرانی عموماً به دو نوع «الف» و «ج» باور دارند. او به انکار دوگانگی میان فعالیت «مادی» و «معنوی» برخاست. منبع: تقابل فرهنگ‌ها و تهاجم فرهنگی، ص۹۱، ‌اندیشه حوزه، ش ۴ (بهار ۱۳۷۵ · فرهنگ و شبه فرهنگ، ص۸۰-۷۹، تهران، توس، ۱۳۵۴ · زمینه فرهنگ و تمدن ایران، ص۴۴، تهران، پاژنگ، چاپ چهارم، ۱۳۶۸ · تقابل فرهنگ‌ها و تهاجم فرهنگی، ص۹۳-۹۱، ‌اندیشه حوزه، ش ۴ (بهار ۱۳۷۵ · فرهنگ و شبه فرهنگ، ص۸۰، تهران، توس، ۱۳۵۴ · زمینه فرهنگ و تمدن ایران، ص۴۵، تهران، پاژنگ، چاپ چهارم، ۱۳۶۸ · فرهنگ و شبه فرهنگ، ص۸۱، تهران، توس، ۱۳۵۴ · ص۷۵، ترجمۀ محمدسعید حنایی، نامۀ فرهنگف ش۱۴ و ۱۵ · تقابل فرهنگ‌ها و تهاجم فرهنگی، ص۹۴- ۹۳، ‌اندیشه حوزه، ش ۴ (بهار ۱۳۷۵ · ص۸۱، ترجمۀ محمدسعید حنایی، نامۀ فرهنگف ش۱۴ و ۱۵