مفهوم اصل استماع دعوا و مفاهیم مشابه و مرتبط

دادخواهی حق قانونی همه اشخاص است و هر شخصی که حق او تضییع یا انکار شده است برای احقاق حق خود می تواند به مراجع قضاوتی مراجعه نماید. هدف اصلی از طرح دعوا رسیدگی و احقاق حق و تحصیل حکم مطلوب است و بنا بر تصریح قانون دادگاه ها مکلفند که حکم مقتضی برای هر دعوا را در قوانین بیابند. اصل بر این است که دادگاه ها در صورت عدم امکان سازش با صدور حکم، احقاق حق و فصل خصومت نمایند. در عین حال در فرایند احقاق حق مشکلات عدیده ای در پیش پای دادخواهان وجود دارد و در عمل این مهم با چالشهایی از جمله اطاله دادرسی اختلاف نظر شدید محاکم در توصیف و تحلیل دعاوی و الزاماتی که گاه دادگاه ها بدون پشتوانه قانونی متوجه اصحاب دعوا میکنند مواجه می شود. یکی از چالش های مهم در حوزه دادرسی در ساحت استماع دعوا بروز می کند. در اینجا منظور از استماع دعوا رسیدگی ماهوی به دعوا و صدور حکم است. در کد آیین دادرسی مدنی فرانسه نیز طبق ماده ۳۰ دادخواهی برای مدعی حق شنیده شدن در ماهیت ادعاست تا دادرس درباره درستی یا نادرستی مبنای آن اظهار نظر کند. برای طرف مقابل دادخواهی حق گفتگو بحث در مورد مبنای آن ادعاست.» در ادامه بدوا به بررسی مفهوم اصل استماع دعوا و و سپس نسبت آن با مفاهیم مشابه و مرتبط از جمله اصل اشتغال به دادرسی و قرارهای عدم استماع و رد دعوا و موارد صدور آنها خواهیم پرداخت.