فصل بیت چهارم: شخص دلیل از سب وا

نکته بعدی که باید به آن توجه شود تمیز دلیل از سبب دعوا است. همانطور که اشاره شد دلیل عبارت است از امری که اصحاب دعوا برای اثبات یا دفاع از دعوا به آن استناد می کنند ولی سبب دعوا امری است که حق مورد نزاع از آن ناشی شده است. به عبارتی سبب، اساس و مبنای طرح دعوا م. ب. که می تواند سبب قراردادی و یا سبب غیر قراردادی باشد. به عنوان مثال اگر مالک دادخواست تخلیه به جهت تخلف مستاجر از شروط تعهدات قرار دادی و به استناد سند رسمی و یا عادی اجاره تقدیم دادگاه نماید در اینجا سند رسمی یا عادی اجاره، دلیل م. ب. و تخلف مستاجر از شروط و تعهدات قراردادی جهت دعوا خواهد بود و تخلیه، خواسته دعوا است و قرارداد اجاره ای که بین طرفین منعقد شده است سبب دعوا محسوب می گردد. مثال دیگر اگر شخصی مدعی است دیگری، منزل و ملک او را تصرف عدوانی کرده و به استناد گواهی گواهان و یا نظریه کارشناسی درخواست رفع تصرف عدوانی نماید در اینجا دعوا، دعوای تصرف عدوانی م. ب. و سبب آن مسئولیت غیر قراردادی و یا مسئولیت مدنی بوده و نظر کارشناس و یا گواهی گواهان دلیل محسوب می شود. مشکلی که در بعضی از پرونده های حقوقی ملاحظه میشود این است که خواهان تفاوت بین دلیل و سبب دعوا را متوجه نیست و سبب دعوای خود را مطرح ولی دلایل آن را به دادگاه اعلام نمی نماید و تصور می کند که دادگاه برای او جمع آوری دلیل می کند، حال آنکه به موجب مواردی که ذیلا مطرح می شود وظیفه ارائه دلیل بر عهده خواهان م. ب..