دعاوی مربوط به ثبت احوال / ۶۱۹ — بند و هر زن تبعه خارجی که

نکته ۳ اداره حقوقی قوه قضائیه نیز در نظریه مشورتی شماره ۷/۹۶/۳۰۹۰ مورخ ۱۳۹۶/۱۲/۱۵ در این باره بیان داشت: ب. ت. ب. رأی وحدت رویه ۷۴۸ مورخ ۱۳۹۵/۱/۲۴ هیئت عمومی دیوان عالی کشور دعوای شخص فاقد شناسنامه به ادعای ایرانی بودن دائر بر الزام اداره ثبت احوال به صدور شناسنامه قابل رسیدگی و صدور حکم است. النهایه دادگاه در مقام رسیدگی باید شرایط موضوع قانون ثبت احوال در باب هویت و تابعیت را احراز نماید و به این منظور اخذ نظر کارشناسی شورای تأمین در باب تابعیت در هر حال ضروری است، ولی این نظر مانند سایر نظریات کارشناسی برای دادگاه لازم الاتباع نیست.» نکته ۴ به نظر می رسد در فرض مورد بحث صرف خواسته الزام اداره ثبت احوال به صدور شناسنامه کافی باشد، زیرا اثبات تابعیت در آن مستتر است و دادگاه ضمن احراز تابعیت خواهان حکم مقتضی را صادر مینماید. اما پیشنهاد میشود جهت احتیاط خواسته اثبات تابعیت به دادخوست افزوده شود. هر چند نیازی به خواسته اثبات تابعیت وجود ندارد، اما اگر دادگاهی اعتقاد به این نداشت باید توجه شود اثبات تابعیت موضوع ماده ۴۵ قانون ثبت احوال و رأی وحدت رویه شماره ۷۴۸ منصرف از ماده ۹۸۳ قانون مدنی بوده و یک حکم خاص و استثنایی محسوب میشود که سازوکار مستقلی برای آن پیش بینی شده افراد غیر ایرانی چگونه و از چند طریق می توانند تابعیت ایرانی دریافت کنند؟ براساس بندهای ۴، ۵ و ۶ ماده ۹۷۶ قانون مدنی این افراد در موارد ذیل می توانند تابعیت ایرانی دریافت کنند بند ۴ کسانی که در ایران از پدر و مادر خارجی که یکی از آنها در ایران متولد شده به وجود آمده اند نظام خاک). بند ۵ کسانی که در ایران از پدری که تبعه خارجه است به وجود آمده و بلافاصله پس از رسیدن به سن هجده سال تمام لااقل ۱ سال دیگر در ایران اقامت کرده باشند، والا قبول شدن آنها به تابعیت ایران بر طبق مقرراتی خواهد بود که مطابق قانون برای تحصیل تابعیت ایران مقرر است نظام خاک) بند و هر زن تبعه خارجی که شوهر ایرانی اختیار کند. نکته ۱ سؤال آیا اقامت والدین باید در ایران مجاز باشد؟ اداره حقوقی قوه قضائیه در نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۰/۹۳۶ مورخ ۱۴۰۰/۹/۱۰ در این باره بیان داشت: ... بهره مندی از تابعیت موضوع این بند مستلزم اقامت مجاز افراد خارجی موضوع بند ۴ ماده ۹۷۶ قانون مدنی در ایران نیست. اطلاق ماده واحده قانون تعیین تکلیف تابعیت فرزندان حاصل از ازدواج زنان ایرانی با مردان غیر ایرانی مصوب ۱۳۹۸ که بدون لحاظ مجاز یا غیر مجاز بودن ورود و اقامت زوج غیر ایرانی فرزند حاصل از ازدواج وی با زن ایرانی را با تحقق شرایطی ایرانی تلقی کرده است، مؤید این دیدگاه است. التزام به رعایت مصلحت کودک موضوع ماده ۴۵ قانون حمایت از خانواده نیز اقتضای ارائه چنین تفسیری دارد. ⚠ احتیاط: ممکن است آغاز یا پایانِ مطلب در بندِ مجاور باشد. بند و هر زن تبعه خارجی که شوهر ایرانی اختیار کند. نکته ۱ سؤال آیا اقامت والدین باید در ایران مجاز باشد؟ اداره حقوقی قوه قضائیه در نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۰/۹۳۶ مورخ ۱۴۰۰/۹/۱۰ در این باره بیان داشت: ... بهره مندی از تابعیت موضوع این بند مستلزم اقامت مجاز افراد خارجی موضوع بند ۴ ماده ۹۷۶ قانون مدنی در ایران نیست. اطلاق ماده واحده قانون تعیین تکلیف تابعیت فرزندان حاصل از ازدواج زنان ایرانی با مردان غیر ایرانی مصوب ۱۳۹۸ که بدون لحاظ مجاز یا غیر مجاز بودن ورود و اقامت زوج غیر ایرانی فرزند حاصل از ازدواج وی با زن ایرانی را با تحقق شرایطی ایرانی تلقی کرده است، مؤید این دیدگاه است. التزام به رعایت مصلحت کودک موضوع ماده ۴۵ قانون حمایت از خانواده نیز اقتضای ارائه چنین تفسیری دارد. نکته ۲ سؤال: در صورت عدم صدور شناسنامه با تابعیت ایرانی توسط ثبت احوال ماده واحده قانون تعیین تکلیف تابعیت فرزندان حاصل از ازدواج زنان ایرانی با مردان خارجی مصوب ۱۳۹۸ که در مقام امتنان نسبت به ⚠ احتیاط: ممکن است آغاز یا پایانِ مطلب در بندِ مجاور باشد. نکته ۲ سؤال: در صورت عدم صدور شناسنامه با تابعیت ایرانی توسط ثبت احوال ماده واحده قانون تعیین تکلیف تابعیت فرزندان حاصل از ازدواج زنان ایرانی با مردان خارجی مصوب ۱۳۹۸ که در مقام امتنان نسبت به مردان خارجی و در جهت تسهیل تحصیل تابعیت افراد مشمول قانون یادشده وضع شده است نباید به گونه ای تفسیر شود که به ضرر این افراد منتهی شود و آنان را در وضعیتی دشوارتر نسبت به دیگر اشخاص مشمول بند ۵ ماده ۹۷۶ قانون مدنی که از زن خارجی متولد شده اند، قرار دهد؛ بنابراین چنانچه شخص نتواند با استفاده از تسهیلات مقرر در ماده واحده یاد شده تابعیت ایرانی تحصیل کند با تحقق شرایط مقرر در بند ۵ ماده ۹۷۶ قانون مدنی تبعه ایران تلقی میشود و اساساً نیازمند تحصیل تابعیت نیست و در صورت عدم صدور شناسنامه از سوی ثبت احوال با منع قانونی برای طرح دعوای الزام به صدور شناسنامه مواجه نیست نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۰/۲۶۲ مورخ ۱۴۰۰/۵/۱۲). نکته ۳ آیا الزام اداره ثبت توسط اتباع بیگانه جهت صدور شناسنامه با وجود شرایط مندرج در ماده ۹۷۶ قانون مدنی منوط به اخذ نظر از شورای تأمین شهرستان است؟ با تدقیق در ماده ۴۵ قانون ثبت احوال و توجهاً به عبارت هرگاه هویت و تابعیت افراد مورد تردید واقع گردد»، این نتیجه به دست می آید که مقرره منعکس در ماده فوق صرفاً منصرف به افراد ایرانی مشکوک التابعیه است بنابراین ارتباطی با اشخاصی که هویت و تابعیت خارجی آنها مشخص و معلوم است و شک و شبهه ای در آن وجود ندارد و از طریق مقرره مندرج در ماده ۹۷۶ قانون مدنی اقدام میکنند، ندارد.