فطرت (کلام): موانع شکوفایی فطرت

گرچه انسان فطرتا خداجوست ولی گاهی به خاطر موانعی این فطرت شکوفا نمی‌شود بعضی این موانع عبارتند از: ۱۴. ۱ - آلودگی روح انسان به گناه اصولا آلودگی به گناهان ، دل را از خدا دور می‌کند و پاکی و لطافت نخستین آن را از بین می‌برد. فطرت چنین انسانی نمی‌تواند شکوفا شود. هم چنین آلوده بودن محیط و غرق شدن جامعه در شهوت‌پرستی و هوای نفس ، تحریک شهوات و تن‌پروری و حیوان صفتی از عوامل انحراف و یا بی‌اثر شدن فطرت الهی انسان است. خداوند گروه فاسقین را هدایت نمی‌کند.» ۱۴. ۲ - محیط نامناسب در جامعه‌ای که عقیده رسمی آن، ماتریالیسم است، شنیدن ندای فطرت و پاسخ درست ‌به آن، مانند حرکت ‌بر خلاف جهت رودخانه است و ممکن است ‌باعث از دست دادن موقعیت‌های اجتماعی شود. ۱۴. ۳ - بیان نادرست مفاهیم دین بیان نادرست مفاهیم دین، به صورت ایجاد تصور نامعقول و غیر علمی از خدا و صفات او یا ایجاد تعارض میان دین و سایر فطریات و تمایلات طبیعی بشر نیز از عوامل سرکوبی فطرت مذهبی است. متقابلا بعضی عوامل، فطرت و امور فطری را تقویت می‌کنند عواملی چون، پاک بودن از گناه و معنوی بودن جامعه و محیط و بیان عالمانه و صحیح مفاهیم دین، با وجود این عوامل، فطرت خداجوی انسان به راحتی انسان را هدایت می‌کند و او نیز به ندای فطرت پاسخ می‌دهد. ترویج فساد و لهو و لعب بین جوانان و.... . منبع: منافقون/سوره۶۳، آیه۶ · تفسیر موضوعی قرآن، ج۱۲، ص۳۹۱- ۴۰۲، مرکز نشر اسراء، قم، چاپ نخست، ۱۳۷۸، (فطرت در قرآن)