احکام فقهی: در یک تقسیم بسیط و اولیه و به طور خلاصه، احکام فقهی به دو دسته میشوند: ۲۵.
۱ - احکام تکلیفی این احکام قوانینی هستند مشتمل بر امر یا نهی و یا ترخیص . احکام تکلیفی پنج نوعاند: ۱. وجوب : به موجب این حکم، انسان میبایستی فعل مورد نظر خداوند را حتما انجام دهد و در صورت تخلف از آن، کیفر میشود. ۲. استحباب : به موجب این حکم، انسان میتواند فعل مورد نظر شارع را ترک کند بدون اینکه کیفر شود ولی اگر آن را انجام دهد پاداش مییابد. ۳. حرمت : به موجب این حکم، انسان میبایستی فعل مورد نظر شارع را حتماً ترک کند و در صورت ارتکاب آن، کیفر میشود. ۴. کراهت : به موجب این حکم، انسان میتواند فعل مورد نظر شارع را انجام دهد بدون اینکه کیفر شود ولی اگر آن را انجام ندهد، پاداش مییابد. ۵. اباحه : به موجب این حکم، انسان میتواند فعل مورد نظر شارع را انجام دهد یا ترک کند، بدون اینکه کیفر شود یا پاداش یابد. ۲۵.
۲ - احکام وضعی هر یک از احکامی که در دایره شمول احکام تکلیفی قرار نگیرد، حکم وضعی نامیده میشود. مثل سببیّت ، شرطیت ، جزئیت ، مانعیت ، صحت ، بطلان ، زوجیت ، ملکیت و.... به عنوان مثال، نجس بودن بدن و لباس، مانع صحت و قبولی نماز است. «مانعیت» یک حکم وضعی است. و یا وقتی معاملهای مطابق قوانین الهی انجام نشود، به باطل بودن متصف میشود. بطلان، یک حکم وضعی است. تقسیمات دیگری نیز در مورد احکام الهی وجود دارد.
منبع: اصطلاحات الاصول و معظم ابحاثها، چ ششم، قم:الهادی، ۱۳۷۴ ش، ص۱۲۰
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
