قاعده استیمان (قواعد فقه): اثبات تعدی و تفریط

اگر در مسالۀ تعدی و تفریط، بین مالک و متصرف امین مرافعه‌ای پیش آید و در دادگاه مطرح شود، مالک باید بر تعدی و تفریط متصرف اقامه بینه کند؛ چون متصرف در مقام منکر است. حدیث نبوی «لیس علی الامین الا الیمین» نیز همین مطلب را می‌رساند. ۱۱ - اقسام ید ب. ت. ب. آنچه در بیان مفاد قاعده ضمان ید و قاعده استیمان و ماهیت حقوقی انواع تصرفات گفته شد می‌توان اقسام ید را چنین دسته‌بندی کرد. ید، یعنی استیلا و تصرف، نخست به دو دسته بزرگ تقسیم می‌شود: ۱. ید امانی ۲. ید ضمانی سپس ید ضمانی به دو قسم می‌شود: ۱. ید ضمانی عدوانی ۲. ید ضمانی غیر عدوانی . پس در مجموع سه قسم ید وجود دارد: ۱. ید امانی ، و این در مواردی است که دو عنصر اذن و مجانیت وجود داشته باشد. ۲. ید ضمانی عدوانی ، و این در مواردی است که عنصر اذن مفقود و علاوه بر آن عنصر عدوان موجود باشد (غصب). ۳. ید ضمانی غیر عدوانی ، و این در مواردی است که یکی از دو عنصر لازم برای تحقق ید امانی مفقود است و عنصر عدوان نیز وجود ندارد.