قاعده التَّصَرُّفُ مُسقِطٌ لِلخیار: موارد تطبیق

مواردی به قاعده التصَرُّفُ مُسقِطٌ لِلخیار تطبیق داده شده است. ۲. ۱ - خیار حیوان کسی که حیوانی را خریده است تا سه روز حق خیار دارد و می‌تواند در این مدت عقد را بر هم زند، لیکن در صورت تصرف در حیوان، این حق ساقط می‌شود. ۲. ۲ - خیار شرط کسی که در معامله، برای او حق خیار در مدتی معیّن شرط شده است، در صورت تصرّف در عوض در آن مدت، خیار وی ساقط می‌شود. برخی در سقوط خیار شرط به سبب تصرّف اشکال کرده‌اند. ۲. ۳ - خیار غبن در موارد ثبوت خیار غبن ، تصرف در عوض قبل از علم به غبن موجب سقوط خیار نمی‌شود، مگر آنکه موجب خروج آن از ملک به نحو لزوم گردد، مانند فروختن کالا یا آزاد کردن برده که در این صورت، بنابر آنچه به مشهور نسبت داده شده است، خیار ساقط می‌گردد. تصرف در عوض پس از علم به غبن موجب سقوط خیار است. ۲. ۴ - خیار عیب و تدلیس بنابر قول معروف، بویژه میان متاخران، در موارد ثبوت خیار عیب و تدلیس ، تصرف در مال معیوب، موجب سقوط حق خیار است، چه پیش از علم به عیب صورت گیرد و چه بعد از علم به آن. منبع: ج۳، ص۲۱۲ · ج۸، ص۴۱۳ - ۴۱۴