قاعده جمع

قاعدۀ جمع از قواعد اصولی به معنای اینکه در موارد تعارض ، در صورت امکانِ جمع میان دو دلیل متعارض، جمع مقدّم بر مراجعه به قواعد باب تعارض است. صورت کامل قاعدۀ جمع الجَمعُ مَهما امکنَ اولیٰ مِنَ الطَرح م. ب.. از آن در اصول فقه ، بحث تعادل و تراجیح سخن گفته و در فقه در باب‌های مختلف بدان استناد کرده‌اند. منبع: اصطلاحات الاصول، ص۱۹۳