قاعده عدم ضَمان حُرّ: مفاد

فرد آزاد مال به شمار نمی‌رود، از این‌رو، تحت ید و سلطۀ کسی قرار نمی‌گیرد، بنابراین، چنانچه کسی انسانی آزاد را تحت سلطۀ خود بگیرد و مثلا او را در مکانی بازداشت کند، ضامن او و بنابر قول مشهور، ضامن منافع او نیز نخواهد بود. برخی، غاصب را ضامن منافع از دست رفته دانسته‌اند، مانند جایی که فردِ تحت سلطه قرار گرفته، کاسب و مانند آن باشد و بازداشت وی موجب جلوگیری از کسب درآمد وی گردد. اگر انسانی آزاد که به زور و ستم تحت سلطۀ دیگری درآمده است، بمیرد، چنانچه مرگ او طبیعی و یا ناشی از سببی باشد که غاصب هیچ دخالتی در آن نداشته است، مانند زلزله یا غرق شدن، ضمانی متوجه غاصب نیست، مگر آنکه انسان آزاد، کودک یا دیوانه باشد و به سببی همچون مار گزیدگی و یا فروریختن آوار تلف شود، که در این صورت، بسیاری، غاصب را ضامن دانسته‌اند. منبع: مفتاح الکرامة، ج۱۸، ص۷۵ · ج۱۰، ص۵۱۳