قاعده لامُسامَحَةَ فی التَّحدیدات: مفاد

بعضی موضوعات احکام در شرع مقدس تحدید شده‌اند. این تحدید (بیان حدّ) یا به لحاظ زمان است، مانند سه روز به عنوان کمترین زمان حیض و ده روز به عنوان بیشترین مدت آن؛ ده روز، کمترین مدت طهر (پاکی از حیض)؛ سن بلوغ ، نه سال تمام در دختر و پانزده سال تمام در پسر ؛ ده روز اقامت مسافر در یک محل، که موجب اتمام نماز می‌شود؛ یا به لحاظ وزن، مانند ۱۲۰۰ رطل برای وزن کر ؛ یک صاع در زکات فطره ، یک یا دو مُد در بعضی کفّارات و نیز نصاب طلا و نقره و غلات در زکات ، یا به لحاظ مساحت، مانند تعیین کر به وجب و قصر شدن نماز با پیمودن مسافت هشت فرسخ؛ یا به لحاظ عدد ، مانند تعداد دلوهایی که بر اثر ملاقات آب چاه با نجاست ، از چاه کشیده می‌شود و نیز نصاب‌های گوسفند ، شتر و گاو در زکات؛ همچنین عددهای طواف ، سعی و رمی جمره و یا به لحاظ دیگر است، همانند تحدید به هیئت، مثل تحدید رکوع به رسیدن سر انگشتان به زانو. مقصود از عدم مسامحه، آن است که تحدیدهای شرعی مبنی بر دقت و تحقیق است، نه تخمین و تقریب، از این‌رو، مسامحه‌های عرفی در آنها راه ندارد، مانند تحدید کر به ۱۲۰۰ رطل که اگر حتی یک مشت کمتر از آن باشد، احکام آب کر بر آن جاری نمی‌شود، هرچند به نظر عرف ، قابل مسامحه باشد. منبع: العناوین الفقهیه، ج۱، ص۱۸۹-۱۹۰ · ج۱، ص۳۶۱