قاعده نفی عُسْر و حَرَج (مقاله‌دوم): قاعده حرج و قاعده لاضرر

در مواردی که اِعمال قاعده نفی حرج موجب زیان دیگری شود، یا عکس آن، جریان قاعده لاضرر نسبت به موردی، سبب به حرج افتادن دیگری گردد، میان دو قاعده تعارض پدید می‌آید، مانند آنکه شخصی برای تامین آب مورد نیاز خود، ناگزیر از کندن چاه در ملک خود باشد، لیکن این اقدام از سویی موجب کاهش آبدهی چاه‌های املاک مجاور و در نتیجه وارد آمدن زیان بر همسایگان گردد و از سویی دیگر، بازداشتن افراد از کندن چاه در ملک خود به استناد قاعدۀ لاضرر سبب می‌شود مالک بر اثر نداشتن آب مورد نیازش در عسر و حرج بیفتد. برخی در مقام تعارض، قاعدۀ نفی عسر و حرج را مقدّم و حاکم بر قاعدۀ لاضرر دانسته‌اند. در مقابل برخی، این تقدم را نپذیرفته و در صورت تعارض، هر دو قاعده را ساقط دانسته‌اند، بنا بر این دیدگاه، مرجع برای حل مشکل، احکام اوّلی خواهد بود. منبع: فرائد الاصول، ج۲، ص۴۶۷-۴۶۹ · منیة الطالب، ج۳، ص۴۲۸-۴۳۲