قاعدۀ کُل ما بَطَلَ فیه المُسَمّیٰ فالمَرجِعُ هُو المِثل: مفاد

مقصود از «ما» ی موصول در عنوان، عقود معاوضی است که عوض از ارکان آن می‌باشد، مانند بیع ، اجاره ، مضاربه ، مزارعه و جعاله . مقصود از «مسمیٰ‌» عوضی است که در عقد ذکر می‌شود. مقصود از «مثل» عوضی است که از نظر عرف در ازای آن مال یا عمل قرار می‌گیرد، بنابراین، مفاد قاعده چنین خواهد بود: هر عقد معاوضی‌ای که عوض مسمّیٰ در آن بر اثر بطلان عقد یا سببی دیگر، باطل شده است، عوض المثل در آن ثابت می‌شود، مانند آنکه در اجاره پس از استیفای منافع و یا عمل اجیر، معلوم شود که عقد اجاره باطل بوده است. با بطلان عقد، اجرة المسمّی که در عقد تعیین شده، ساقط و اجرة المثل ثابت می‌شود. منبع: مفتاح الکرامة، ج۱۵، ص۱۰۷