قانون کار: سیر تحولات قانون کار

در گذشته اختلافات کارگر و کارفرما توسط مراجع اختصاصی حل نمی‌گردید بلکه از طریق سازش و توافق و کدخدامنشی بین کارگر و کارفرما اختلافات حل می‌شد. این فرمان تنها به شرایط کار پرداخته بود که شامل مواردی مانند؛ کار، مدت کار و شرایط دیگر بود و اشاره ای به مرجع حل و فصل اختلافات نکرده بود. پس از آن در آیین نامه های صنعتی مصوب 1315 از سوی اداره کل صناعت تصویب شد و به بیان مواردی مانند شرایط کار و ساعات کار و وظایف کارگر و کارفرما و حفاظت کار بسنده کرده بود و صحبتی از مراجع حل اختلاف به میان نیاورده بود. در نهایت اولین قانون کار که مختص به حرفه و صنعت خاصی نبود در سال 1325 به پیشنهاد شورای عالی کار و توسط وزارت بازرگانی و پیشه و هنر تحت عنوان تصویب نامه قانون کار در 13 فصل و 48 ماده و 34 تبصره تصویب گردید. در فصل 10 این قانون یعنی مواد 27 تا 33 به موضوع حل اختلاف و مراجع آن پرداخته بود و مراجع حل اختلاف را به ترتیب شورای کارگاه و داوری و هیأت حل اختلاف دانسته بود. پس از مدتی دولت تصمیم گرفت تا بجای تصویب نامه سال 1325 قانون کار را تصویب نمایند به همین دلیل مجلس شورای ملی وقت، قانون اجازه اجرای گزارش کمیسیون پیشه و هنر و بازرگانی مربوط به کارگران و کارفرمایان در تاریخ 1328 مشتمل بر 21 ماده و 15 تبصره را به تصویب رساند که ماده 13 آن راجع به موضوع حل اختلاف بود و براساس آن مراجع حل اختلاف عبارت بودند از؛ کمیسیون سازش و شورای توافق و هیأت حل اختلاف. مراجع این قانون عبارت بودند از؛ مرجع سازش و شورای کارگاه و هیأت حل اختلاف. این قانون تا سال 1369 به قوت خود باقی بود. ترتیب مراجع عبارتند از؛ سازش و هیأت تشخیص و هیأت حل اختلاف. در ماده 164 قانون کار مقرر شد تا آیین نامه راجع به نحوه رسیدگی و حل اختلاف توسط وزارت کار و امور اجتماعی تصویب گردد. در راستای این ماده در سال 1380 آیین‌نامه رسیدگی و چگونگی تشکیل جلسات هیأت تشخیص و حل اختلاف تصویب شد. به دلیل نواقص آیین نامه مذکور در سال 1391 وزارت کار اقدام به تصویب آیین نامه آیین دادرسی کار نمود که شامل 116 ماده بود و توسط شورای عالی کار تهیه و به تصویب وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی رسید. منبع: آیین دادرسی در اختلافات کارگر و کارفرما، مجد، 1394