قبول پذیرش پیشنهاد یا رابطه حقوقی توسط طرف دوم عقد را قبول

قبول پذیرش پیشنهاد یا رابطه حقوقی توسط طرف دوم عقد را قبول می گویند. طرف قبول کننده قابل نامیده می شود. ایجاب باید چه شرایطی داشته باشد؟ ایجاب باید روشن شفاف و واضح ابراز شود. ایجاب ممکن است برای فرد خاصی باشد یا برای عموم مردم مثل فروش بنزین در پمپ بنزین یا مالی که در ویترین مغازه گذاشته میشود. اما اگر در قراردادی که شخصیت طرف مهم باشد در ایجابهای عمومی می توان گفت یک شرط ضمنی مبنی بر پذیرش قبول توسط موجب وجود دارد و او حق دارد برخی افراد معلوم الحال را نپذیرد. دعوت به مذاکره ایجاب و دعوت به مذاکره با یکدیگر تفاوت دارند. گاهی اوقات منظور شخص صرفاً دعوت طرف مقابل به مذاکره و گفت و گو است، نه اعلام قصد انشاء (ایجاد) معامله. مثلاً آگهی هایی که در روزنامه یا فضای مجازی منتشر می شود. بنابراین، به صرف اینکه یکی از بازدیدکنندگان قبولی خود را اعلام نماید نمی توان گفت عقد منعقد شده ایجاب و قبول در مزایده یا مناقصه مزایده یا مناقصه خود یک نوع عقد بیع محسوب می شوند و علی الاصول در آگهی مزایده یا مناقصه نوشته میشود فروشنده در قبول یا رد پیشنهادات آزاد است. اقدام فروشنده یا مزایده گر فقط دعوت به مزایده است، نه ایجاب کامل یا قاطع زیرا در مزایده یا مناقصه قیمت واقعی تا آخرین لحظه مشخص نیست. بنابراین در این حالت صرف پیشنهاد بالاترین مبلغ یا پایین ترین مبلغ حسب مورد دلیلی بر انعقاد عقد به صورت کامل نیست بلکه مزایده گذارنده یا مناقصه گذارنده حق دارد این پیشنهاد را بررسی کند. دکتر کاتوزیان در جلد اول قواعد عمومی قراردادها شماره ۱۵۳ پس از ارائه سه نظر نهایتاً در نتیجه گیری می نویسد نظر کسانی که پس از تعیین برنده مزایده یا حراج عقد را تمام شده می دانند قوی تر است. اما با وجود این پیشنهاد کننده میتواند به صراحت اعلام کند در رد و قبول نتیجه مزایده آزاد است زیرا این قید نشان میدهد که او هنوز در انجام دادن معامله جازم نیست و مفاد عقد را بر مبنای مزایده انشاء نکرده است. همچنین اموری که نیاز به تخصص و مهارت دارد و پیشنهاد کننده باید یکی از داوطلبان را برگزیند یا در جایی که پیشنهاد کننده باید نوع جنس و مرغوب بودن آن را تشخیص دهد و بدین نکته تصریح میکند، برنده شدن در مزایده به تنهایی عقد را واقع نمی سازد، زیرا اراده برنده مزایده ایجاب است و باید مورد قبول قرار گیرد.