قبیله بنی اسد: ƒبنی‌اسد و دولت نبوی

به استثنای بنی‌جحش، بیشتر تیره‌های بنی‌اسد تا سال نهم ق مسلمان نبودند و در برابر مسلمانان موضعی خصمانه داشتند. برخی مفسران نزول آیه: «وَ قالَ الَّذینَ کَفَرُوا لِلَّذینَ آمَنُوا لَوْ کانَ خَیْراً ما سَبَقُونا اِلَیْهِ...» را درباره قبایلی از جمله بنی‌اسد دانسته‌اند که در برابر اسلام آوردن قبایل غِفار و اسلم از عرب عدنانی خرده گرفته، همراه تمسخر ، خطاب به آن‌ها می‌گفتند: اگر در دین شما خیری می‌بود، بر ما سبقت نمی‌گرفتید. مکی بودن سوره احقاف و نیز وجود گزارشی که نزول این آیه را درباره قریش می‌داند، همراه رد این گزارش مفسران، حاکی از تطبیق این آیه بر بنی‌اسد در دوره‌های بعد است. در منابع چند مورد از مواضع ستیزآمیز و توطئه‌های اسدیان بر ضد مسلمانان بازتاب یافته است. ۷. ۱ - سال سوم قمری پس از غزوه احد ( سوم ق ) گروهی از بنی‌اسد که گویا از شکست مسلمانان در این نبرد آگاهی داشتند و توان دفاعی دولت پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) را ضعیف ارزیابی می‌کردند، در صدد حمله به مدینه برآمدند؛ ۷. ۲ - سال پنجم قمری بنی‌اسد به سال پنجم ق به فرماندهی طُلیحة بن خویلد اسدی ، از مدعیان دروغین پیغمبری در سال‌های بعد، با قریش و سپاه احزاب همراه شدند و در نبرد خندق در محاصره مدینه شرکت داشتند. ۷. ۳ - سال ششم قمری اسدیان به سال ششم ق در پی آگاهی از حرکت مسلمانان برای عمره ، قصد هجوم به مدینه را داشتند. خداوند بیم و وحشت در دل‌هایشان افکند و بدین سان از تصمیم خود بازگشتند. برخی مفسران آیه: «و کَفَّ اَیدِیَ النّاسِ عَنکُم...» را بر آن‌ها تطبیق کرده‌اند. بر پایه گزارش‌های دیگر، ماموریت او دستاورد مادی نداشت. ۷. ۴ - سال هفتم قمری گروهی از مفسران نزول آیه ۲۴ سوره فتح : «و هُوَ الَّذی کَفَّ اَیدِیَهُم عَنکُم...» را به تصمیم اسدیان برای یورش به مدینه برای کمک رسانی به یهودیان محاصره شده در حدیبیه به سال هفتم ق پیوند داده‌اند ؛ اما مشهور نزول آن را در رویداد توطئه قریش بر ضد مسلمانان در صلح حدیبیه می‌دانند. بعید نیست چنین گزارش‌هایی برای رفع اتهام از قریش و به‌سازی تصویر او ساخته شده باشد؛ هم‌پیمانی بنی‌اسد با یهود شمال حجاز ، برای آن‌ها سودهایی به همراه داشت. از این رو، آن‌ها به لحاظ روابط دیرینه خود با یهود، مایل نبودند وضعیت هم‌پیمانانشان دچار ضعف و تزلزل گردد. بنی‌اسد تردید داشتند که با جدایی از یهود و پذیرش اسلام، وضعیتی بهتر برایشان فراهم ‌شود. خداوند در آیات ۱۵ سوره حج و ۲۲ سوره فتح به این پندار نادرست آن‌ها پاسخ داده است. منابع به زمان نگارش این نامه اشاره نکرده‌اند. ƒ منبع: تفسیر قرطبی، ج۱۶، ص۱۹۰، دار احیاء التراث العربی · احقاف/سوره۴۶، آیه۱۱ · المغازی، ج۱، ص۳۴۲-۳۴۳ · المغازی، ج۲، ص۴۴۳ · تاریخ خلیفه، ص۴۶ · فتح/سوره۴۸، آیه۴۸ · غرر التبیان، ص۴۸۳ · السیرة النبویه، ج۴، ص۱۰۳۰ · المحبر، ص۱۲۲ · فتح/سوره۴۸، آیه۲۴ · مجمع البیان، ج۹، ص۲۰۵-۲۰۶، مؤسسه اعلمی · تفسیر قرطبی، ج۱۶، ص۲۸۲، دار احیاء التراث العربی · حج/سوره۲۲، آیه۱۵ · فتح/سوره۴۸، آیه۲۲ · الطبقات الکبری، ج۱، ص۲۰۷، دار العلمیه