قرابت رضاعی بین دو طفل هم شیر

مشهور فقهای امامیه در تحقق قرابت رضاعی بین دو طفل، واحد بودن فحل را شرط دانسته اند و در غیر این صورت، هیچ گونه قرابت رضاعی یا حرمت نکاح را محقق نمی دانند؛ هر چند زن واحد باشد. به موجب نظریه مشهور اتحاد فحل در مورد قرابت رضاعی بین دو طفل، هم شرط لازم است و هم شرط کافی؛ یعنی هرگاه زنی از شیر متعلق به یک شوهر پسری را با شرایط کامل شیر دهد و دختری را نیز با شرایط کامل از شیر متعلق به شوهر دیگری شیر بدهد، بین آن دو طفل قرابت رضاعی ایجاد نمی شود؛ زیرا ملاک تحقق قرابت رضاعی بین دو طفل، اتحاد فحل است. به عکس هرگاه از میان دو زن که در حباله شوهر واحدی هستند، یکی پسری را و دیگری دختری را طبق شرایط شیر دهد، به رغم تعدد شیر دهندگان، به دلیل واحد بودن فحل، بین آن دو طفل قرابت رضاعی ایجاد می شود. مستند این نظریه، عقیده مشهور فقها و روایاتی است که این حکم از آنها استنباط می شود. ⚠ احتیاط: 1 واژهٔ ناخوانا با «...» جایگزین شد. به عکس هرگاه از میان دو زن که در حباله شوهر واحدی هستند، یکی پسری را و دیگری دختری را طبق شرایط شیر دهد، به رغم تعدد شیر دهندگان، به دلیل واحد بودن فحل، بین آن دو طفل قرابت رضاعی ایجاد می شود. مستند این نظریه، عقیده مشهور فقها و روایاتی است که این حکم از آنها استنباط می شود. در مقابل نظریه مشهور ابو علی طبری، نویسنده تفسیر مجمع البیان معتقد است که در این مورد، اتحاد فحل شرط لازم نیست، بلکه اگر زن واحد باشد، به فرض تعدد شوهران، باز هم قرابت رضاعی به وجود می آید و موجب حرمت نکاح خواهد شد. به موجب این نظریه، اگر زنی با شیر متعلق به یک شوهر، دختری را و با شیر متعلق به شوهر دیگر، پسری را شیر دهد، این دو طفل قرابت ... پیدا می کنند و ازدواج بین آنها حرام می شود. مستند نظریه ابو علی طبرسی، عموماتی است که در قاعده رضاع ۲۲۱ مورد رضاع وجود دارد؛ از جمله روایت مذکور از رسول اکرم (ص) که فرموده اند: بحُمْ مِن الرِّضَاعِ مَا یَحْرُمُ مِن النسبه که ب. ت. ب. آن، چون طبق قاعد، حاکم بر نسب، بین اولاد متعدد یک زن که از شوهران متعدد باشنده قرابت نسبی به وجود می آید و از سوی دیگر، قواعد حاکم بر نسبت عیناً بر رضاع نیز حاکم است، بین دو طفلی که از مادر واحدی شیر خورده انده می شود. شهید ثانی پس از بیان دو نظریه مذکور می گوید: نظریه مرحوم طبرسی، قطع نظر از نصوص وارد در این مورد، کاملاً موجه و منطقی است؛ ولی از نصوص وارد شده استنباط می شود که در نشر حرمت بین دو مرتضع اتحاد فحل ضروری است و از نظر اصول فقه نسبت این نصوص به عمومات روایت فوق)، نسبت خاص به عام است. بنابراین چاره ای جز تخصیص نیست و با توسل به تخصیص در می یابیم که هر چند نسب و رضاع از حیث ایجاد حرمت یکسان اند، ولتی برای آنکه بین دو مرتضع قرابت رضاعی به وجود آید، صاحب اللبن باید واحد باشد وگرنه قرابت رضاعی ایجاد نمی شود. ⚠ احتیاط: 1 واژهٔ ناخوانا با «...» جایگزین شد. در مقابل نظریه مشهور ابو علی طبری، نویسنده تفسیر مجمع البیان معتقد است که در این مورد، اتحاد فحل شرط لازم نیست، بلکه اگر زن واحد باشد، به فرض تعدد شوهران، باز هم قرابت رضاعی به وجود می آید و موجب حرمت نکاح خواهد شد. به موجب این نظریه، اگر زنی با شیر متعلق به یک شوهر، دختری را و با شیر متعلق به شوهر دیگر، پسری را شیر دهد، این دو طفل قرابت ... پیدا می کنند و ازدواج بین آنها حرام می شود. مستند نظریه ابو علی طبرسی، عموماتی است که در قاعده رضاع ۲۲۱ مورد رضاع وجود دارد؛ از جمله روایت مذکور از رسول اکرم (ص) که فرموده اند: بحُمْ مِن الرِّضَاعِ مَا یَحْرُمُ مِن النسبه که ب. ت. ب. آن، چون طبق قاعد، حاکم بر نسب، بین اولاد متعدد یک زن که از شوهران متعدد باشنده قرابت نسبی به وجود می آید و از سوی دیگر، قواعد حاکم بر نسبت عیناً بر رضاع نیز حاکم است، بین دو طفلی که از مادر واحدی شیر خورده انده می شود. شهید ثانی پس از بیان دو نظریه مذکور می گوید: نظریه مرحوم طبرسی، قطع نظر از نصوص وارد در این مورد، کاملاً موجه و منطقی است؛ ولی از نصوص وارد شده استنباط می شود که در نشر حرمت بین دو مرتضع اتحاد فحل ضروری است و از نظر اصول فقه نسبت این نصوص به عمومات روایت فوق)، نسبت خاص به عام است. بنابراین چاره ای جز تخصیص نیست و با توسل به تخصیص در می یابیم که هر چند نسب و رضاع از حیث ایجاد حرمت یکسان اند، ولتی برای آنکه بین دو مرتضع قرابت رضاعی به وجود آید، صاحب اللبن باید واحد باشد وگرنه قرابت رضاعی ایجاد نمی شود.