قصاص عضو: اختلاف صفت میان عضو جانی و مجنی علیه

در صورت وجود اختلاف صفت میان عضو جانی و مجنی علیه، تردیدی د. ح. قصاص از سوی مجنی علیه وجود نخواهد داشت. به موجب ماده ۳۹۵ قانون مجازات اسلامی ، بر خلاف حالتی که عضو سالم مرتکب در مقابل عضو ناسالم مجنی علیه قصاص نمی‌شود، قصاص عضو ناسالم در برابر عضو سالم امکان‌پذیر است، بدون اینکه جانی ملزم به پرداخت مابه التفاوت دیه باشد. منتها در فرض وجود احتمال سرایت جنایت عضو ناسالم و تلف قصاص شونده باشد، قصاص نیز جایز نیست. بنابراین به‌طور کلی عضو فلج، قابلیت قصاص شدن در مقابل عضو صحیح را دارد چرا که ادله قصاص در این خصوص مطلق بوده و تقییدی ندارند. گفتنی است عضو ناقص نیز در برابر عضو کامل قابل قصاص است، این امر منطبق با قواعد کلی در خصوص اختلاف صفت میان دو عضو است. البته باید توجه نمود که عضو کامل در مقابل عضو ناقص، قصاص نمی‌شود. معذلک گروهی معتقدند حتی اگر نص صریح بر عدم قصاص وجود داشته باشد، در صورت امکان اجرای قصاص و عدم خوف تلف جانی و یا نقص عضو باید قصاص را جاری کرد، زیرا ممنوعیت در قصاص، بیشتر ناشی از خوف تلف است. منبع: حقوق جزای اختصاصی (جلد دوم) (جرایم علیه اشخاص)، امیرکبیر، 1385 · قانون مجازات اسلامی در نظم حقوقی کنونی (همراه با فهرست تفصیلی عناوین مجرمانه)، ققنوس، 1389 · قانون مجازات اسلامی در آیینه آرای دیوانعالی کشور (قسمت سوم) (قصاص عضو و دیه اعضا)، جنگل، 1388 · حقوق جزای اختصاصی (جلد اول) (جرایم علیه اشخاص)، مجمع علمی و فرهنگی مجد، 1392